Σκέρτσος: Ο εξωραϊσμός του παρελθόντος και το στρατηγικό αδιέξοδο του ΠΑΣΟΚ

«Ο κόσμος γύρω μας τρέχει με ταχύτατους ρυθμούς»

Αιχμές κατά του ΠΑΣΟΚ, το οποίο και καλεί «να τοποθετείται με μεγαλύτερη ειλικρίνεια και θάρρος για τα σημερινά και αυριανά προβλήματα», αφήνει, σε ανάρτησή του, ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος. Αφορμή για την τοποθέτηση του υπουργού είναι ο θερμός διάλογος που είχε με την Άννα Διαμαντοπούλου για τα εκπαιδευτικά ζητήματα στο πλαίσιο του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.

Όπως αναφέρει ο Ά. Σκέρτσος, «τιμώ και σέβομαι την Άννα Διαμαντοπούλου για τη διαχρονική της προσφορά στα ελληνικά και ευρωπαϊκά πράγματα. Ωστόσο, κατά τη συζήτησή μας στο Φόρουμ των Δελφών την Παρασκευή, για το νέο υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας που σχεδιάζει η κυβέρνηση, υπέπεσε σε δύο ανακρίβειες που φωτίζουν με έναν τρόπο και το στρατηγικό πολιτικό αδιέξοδο του ΠΑΣΟΚ.

Ποιες ήταν αυτές;

Η πρώτη ήταν ότι 150.000 “αιώνιοι φοιτητές” διαγράφηκαν το 2011-2012 επί δικής της θητείας για πρώτη φορά στα ΑΕΙ. Το επικαλέστηκε όταν υποστήριξα ότι από το 2019 παλεύουμε με πολλούς αναχρονισμούς του παρελθόντος που έχουμε, πλέον, αφαιρέσει ώστε να μπορούμε σήμερα να συζητάμε για ένα πιο σύγχρονο πανεπιστημιακό περιβάλλον.

Ποια η αλήθεια; Η πρόβλεψη για διαγραφή “αιώνιων φοιτητών” υπήρχε όντως στο νόμο Διαμαντοπούλου. Ωστόσο, δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Αυτό αποδεικνύεται τόσο από την απουσία σχετικών διοικητικών πράξεων στα αρχεία των ΑΕΙ όσο και από τα ρεπορτάζ της εποχής.

Αλλά και από το γεγονός ότι η πρώτη και μόνη έως σήμερα διαγραφή 308.605 “αιώνιων φοιτητών” πραγματοποιήθηκε στο τέλος του 2025 από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, φέρνοντας στην επιφάνεια εγγραφές ακόμη και από τη δεκαετία του 1940.

Αν είχαν γίνει όντως διαγραφές το 2011-2012, δεν θα έπρεπε να είχαν διαγραφεί από τα μητρώα, τουλάχιστον, οι εξόφθαλμες εγγραφές των μέσων του προηγούμενου αιώνα;

Η δεύτερη ανακρίβεια που ειπώθηκε είναι ότι ο νόμος Διαμαντοπούλου ακυρώθηκε στην πράξη από τη ΝΔ το 2014. Η αλήθεια, ωστόσο, είναι ότι η ΝΔ εκείνης της εποχής συγκυβερνούσε με το ΠΑΣΟΚ. Με πρόεδρό του τον πανεπιστημιακό Ευάγγελο Βενιζέλο.

Έχουν συζητήσει εσωτερικά στο ΠΑΣΟΚ ποιοι είναι οι λόγοι που οδήγησαν στην μη υπεράσπιση και υλοποίηση αυτού του νόμου; Υπήρχαν ρυθμίσεις που κρίθηκε ότι ήταν ανεφάρμοστες; Άλλαξαν οι θέσεις του ΠΑΣΟΚ μετά το 2012 ως προς τα ζητήματα οργάνωσης, διοίκησης και λειτουργίας της ανώτατης εκπαίδευσης; Κανείς δεν ξέρει.

Αυτό που ξέρουμε, ωστόσο, είναι ότι έστω και με αρκετά χρόνια καθυστέρηση -λόγω και της καταστροφικής διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ στην δημόσια εκπαίδευση- πολλές από τις κρίσιμες ρυθμίσεις του νόμου Διαμαντοπούλου νομοθετήθηκαν εκ νέου. Κυρίως, όμως, εφαρμόστηκαν. Δεν έμειναν, δηλαδή, στα χαρτιά. Κι αυτό, είτε αρέσει είτε όχι, έγινε από την αυτοδύναμη κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Θα ήταν ουσιαστικότερο, επομένως, η αγαπητή Άννα Διαμαντοπούλου πριν κάνει κριτική στη Νέα Δημοκρατία να βεβαιωθεί πρώτα κατά πόσο οι απόψεις της είναι αποδεκτές εντός του ΠΑΣΟΚ».

Στη συνέχεια της ανάρτησής του, ο υπουργός Επικρατείας θυμίζει ότι «και τα μη κρατικά πανεπιστήμια αποτελούσαν εμβληματική θέση του ΠΑΣΟΚ.

Ωστόσο, στην κρίσιμη συζήτηση της συνταγματικής αναθεώρησης του 2007-2008, το ΠΑΣΟΚ καταψήφισε τη σχετική πρόταση που έκανε τότε η ΝΔ για το άρθρο 16. Όπως, αντίστοιχα, καταψήφισε και τον νόμο Πιερρακάκη το 2024, επικαλούμενο δήθεν ζητήματα συνταγματικότητας, παρότι αυτός κρίθηκε εν τέλει συνταγματικός από το ΣτΕ.

Σε κάθε περίπτωση, σε μια συζήτηση που αφορά την οικονομία της γνώσης και τη δημιουργία ενός Υπουργείου-Στρατηγείου που θα οδηγήσει τη μετάβαση της χώρας μας σε αυτήν είναι τουλάχιστον αντιπαραγωγικό “να κλαίμε πάνω από την καρδάρα με το χυμένο γάλα”.

Ο κόσμος γύρω μας τρέχει με ταχύτατους ρυθμούς. Οι συζητήσεις που αφορούν το παρόν και το μέλλον προσφέρονται για συναινέσεις χωρίς στείρες κομματικές αντιπαραθέσεις. Γι’ αυτό και η εγωιστική κομματική οικειοποίηση της μεταρρυθμιστικής ατζέντας για μια καλύτερη ανώτατη εκπαίδευση με καθαρά ταυτοτικούς όρους, που διαψεύδονται ωστόσο από τα ιστορικά δεδομένα, δεν προσφέρει στη διαμόρφωση του μέλλοντος.

Οι κοντόφθαλμες κατηγορίες για το ποιος φταίει ως προς τις χαμένες ευκαιρίες των προηγούμενων δεκαετιών δεν προσθέτουν στο δημόσιο διάλογο. Παρά μόνο αν οδηγούν σε πολιτική αυτογνωσία και ιστορική μνήμη για ειλικρινείς συναινέσεις και πραγματικές ρήξεις.

Αντί, λοιπόν, το ΠΑΣΟΚ να μας προτρέπει να το δικαιώσουμε για όσα έκανε ή προσέφερε στο παρελθόν -που είχε καλές αλλά και αρκετές κακές στιγμές- οφείλει να κάνει μια πιο έντιμη ενδοσκόπηση για τα πεπραγμένα του.

Από την αξιωματική αντιπολίτευση αναμένουμε, πρωτίστως, να τοποθετείται με μεγαλύτερη ειλικρίνεια και θάρρος για τα σημερινά και αυριανά προβλήματα, αντί να αναπολεί μονίμως έναν “χαμένο παράδεισο”… Που στην πραγματικότητα δεν υπήρξε ποτέ.

Η δε θέση στο πρόσφατο συνέδριο πολλών στελεχών του ΠΑΣΟΚ για συνεργασία με άλλα κόμματα της αριστεράς, που έχουν ακόμη πιο αναχρονιστικές θέσεις για τη δημόσια εκπαίδευση, αναπόφευκτα θα το εγκλωβίσει σε αυτές», εκτιμά επίσης και καταλήγει:

«Για το υπό σύσταση νέο υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας, που αποτελεί μια αναγκαία πολιτική και οργανωτική τομή, θα επανέλθουμε με πιο ειδικό σημείωμα ενόψει και των ανακοινώσεων της Επιτροπής που έχει συσταθεί για το σκοπό αυτό.

Εύχομαι και ελπίζω αυτή η μεγάλη αλλαγή στα εκπαιδευτικά μας πράγματα να βρει τη στήριξη της αντιπολίτευσης».