Στις αρχές της επόμενης εβδομάδας -κατά πάσα πιθανότητα τη Δευτέρα- αναμένεται να ανακοινωθούν οι τελικές λεπτομέρειες για την επιδότηση στα καύσιμα, ώστε η ελάφρυνση για τους οδηγούς να φανεί άμεσα στην αντλία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται στην τελική φάση επεξεργασίας του μηχανισμού εφαρμογής, με στόχο το μέτρο να ξεκινήσει από την Τρίτη και να ισχύσει ως το τέλος Αυγούστου.
Όπως προκύπτει από τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, η χρηματοδότηση της παρέμβασης θα γίνει από τα δύο εγχώρια διυλιστήρια, τη HELLENiQ Energy και τη Motor Oil. Οι δύο όμιλοι θα διαθέσουν από 20 εκατ. ευρώ ο καθένας, ώστε να υπάρξει μείωση της τιμής στην αντλία, κάτι που σημαίνει ότι το μέτρο δεν θα επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό.
Η έκπτωση θα είναι 10 λεπτά ανά λίτρο στη βενζίνη και 5 λεπτά ανά λίτρο στο ντίζελ κίνησης. Σημαντική διευκρίνιση είναι ότι για τη βενζίνη το μέτρο θα αφορά αποκλειστικά την απλή αμόλυβδη 95 οκτανίων. Ο υπολογισμός θα γίνει στη βάση των τιμών που ίσχυαν χθες Παρασκευή 10 Ιουλίου ανά τύπου καυσίμου σε κάθε έναν από τους 51 νομούς της χώρας, με τον μέσο όρο πανελλαδικά να διαμορφώνεται κοντά στα 1,965 ευρώ/λίτρο για τη βενζίνη και στα 1,80 ευρώ/λίτρο για το ντίζελ.
Πώς θα περνά η έκπτωση στην αντλία
Η βασική επιδίωξη της κυβέρνησης είναι η επιδότηση να περνά αυτόματα στην τελική τιμή, χωρίς να χρειάζεται οι καταναλωτές να κάνουν κάποια αίτηση ή άλλη διαδικασία, όπως είχε συμβεί με τα Fuel Pass. Αν και η φόρμουλα δεν έχει ακόμα κλειδώσει, το πιθανότερο είναι ότι τα διυλιστήρια θα παρέχουν έκπτωση στις ποσότητες βενζίνης και ντίζελ που διαθέτουν στις εταιρείες εμπορίας. Στη συνέχεια, η έκπτωση αυτή θα πρέπει να μεταφέρεται στην υπόλοιπη αλυσίδα, μέχρι να φτάσει στον οδηγό στην αντλία.
Για τον λόγο αυτό, θα υπάρξουν έλεγχοι σε όλα τα στάδια της αγοράς καυσίμων, από τις εταιρείες εμπορίας και μεταφοράς έως τα πρατήρια. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι το όφελος δεν θα χαθεί στην πορεία, αλλά θα περάσει ολόκληρο στον τελικό καταναλωτή.
Οι τεχνικές λεπτομέρειες του μηχανισμού αναμένεται να οριστικοποιηθούν μετά τη συνεννόηση των δύο ομίλων με το υπουργείο Οικονομικών.
Σταθερή έκπτωση, ανεξάρτητα από την τιμή του πετρελαίου
Βασικό χαρακτηριστικό της παρέμβασης είναι ότι η έκπτωση θα είναι σταθερή. Δηλαδή, θα παραμένει στα 10 λεπτά το λίτρο για τη βενζίνη και στα 5 λεπτά για το ντίζελ, ανεξάρτητα από το πού θα κινηθούν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου και οι τιμές λιανικής στην Ελλάδα.
Ενδεικτικά, αν το μέτρο εφαρμοζόταν την Πέμπτη 9 Ιουλίου, όταν σύμφωνα με τα στοιχεία του Fuelprices.gr η μέση πανελλαδική τιμή της βενζίνης ήταν 1,965 ευρώ ανά λίτρο, οι οδηγοί θα πλήρωναν 1,865 ευρώ. Αντίστοιχα, το ντίζελ κίνησης, αντί για 1,80 ευρώ ανά λίτρο, θα διαμορφωνόταν στα 1,75 ευρώ.
Στην πράξη, η σταθερή έκπτωση θα λειτουργεί ως «φρένο» σε πιθανές νέες αυξήσεις. Αν, για παράδειγμα, οι διεθνείς τιμές οδηγήσουν τη βενζίνη στα 2,20 ευρώ το λίτρο, η τελική τιμή για τον οδηγό θα διαμορφώνεται στα 2,10 ευρώ. Αντίθετα, αν οι τιμές αποκλιμακωθούν, η επιδότηση θα ενισχύει ακόμη περισσότερο τη μείωση. Έτσι, αν η βενζίνη υποχωρούσε στα 1,70 ευρώ, με την έκπτωση θα έφτανε στα 1,60 ευρώ.
«Αν οι διεθνείς τιμές αυξηθούν μέχρι την εφαρμογή του μέτρου, την ερχόμενη εβδομάδα, η διαφορά από τις σημερινές τιμές θα είναι αντίστοιχα περιορισμένη. Αντίθετα αν οι διεθνείς τιμές μειωθούν, η μείωση θα είναι μεγαλύτερη και οι καταναλωτές θα έχουν πρόσθετο όφελος», ανέφερε χθες ο κ. Χατζηδάκης μιλώντας στο ΕΡΤnews και εξειδικεύοντας τις σχετικές ανακοινώσεις του Πρωθυπουργού νωρίτερα στη Βουλή.
Γιατί αποφασίστηκε η παρέμβαση
Ανακοινώνοντας το μέτρο από τη Βουλή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε την απόφαση με τη νέα άνοδο των τιμών στην ενέργεια και ειδικά με την ανατίμηση του αργού πετρελαίου, η οποία έχει περάσει τόσο στη βενζίνη όσο και στο ντίζελ κίνησης.
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν η κυβέρνηση είχε ήδη παρέμβει για να καλύψει μέρος της τιμής του ντίζελ στην αντλία, αρχικά με 20 λεπτά και στη συνέχεια με 15 λεπτά ανά λίτρο. Παράλληλα, μέσω του Fuel Pass είχαν ενισχυθεί περίπου 2,5 εκατομμύρια οδηγοί για να αντιμετωπίσουν το προηγούμενο κύμα ανατιμήσεων.
Ο κ. Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό και το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων, εφόσον συνεχιστεί η άνοδος των διεθνών τιμών. Όπως είπε, η κυβέρνηση διαθέτει στοχευμένα αντίμετρα για έκτακτες καταστάσεις ακρίβειας, με έμφαση στην ενέργεια, τα βασικά αγαθά και τη στέγη.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Χατζηδάκης επισήμανε ότι η αυξημένη διεθνής ζήτηση καυσίμων λόγω της τουριστικής περιόδου, η απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ από τη Ρωσία και οι δυσκολίες αποκατάστασης ζημιών σε διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής έχουν επαναφέρει πιέσεις στις διεθνείς τιμές.
Τι εκτιμά η αγορά για τις τιμές
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οι ανοδικές πιέσεις στα καύσιμα θα συνεχιστούν και το επόμενο διάστημα. Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, στις αρχές της επόμενης εβδομάδας η μέση τιμή της βενζίνης μπορεί να κινηθεί προς τα 1,98 ευρώ ανά λίτρο. Σε αυτή την περίπτωση, η έκπτωση των 10 λεπτών θα συγκρατήσει την τελική τιμή κοντά στα 1,88 ευρώ, αποτρέποντας την υπέρβαση του ψυχολογικού ορίου των 2 ευρώ.
Για το υπόλοιπο του καλοκαιριού, πάντως, οι προβλέψεις παραμένουν αβέβαιες. Κρίσιμος παράγοντας θα είναι η εξέλιξη της κατάστασης στη Μέση Ανατολή και ειδικά το αν θα παραμείνουν ανοικτά τα Στενά του Ορμούζ. Η πρόσφατη αναζωπύρωση της έντασης έχει οδηγήσει την τιμή του μπρεντ κοντά στα 78 δολάρια το βαρέλι, από περίπου 72 δολάρια την προηγούμενη εβδομάδα.
Την ίδια ώρα, παραμένουν οι πιέσεις και από την αγορά προϊόντων διύλισης. Οι δείκτες Platts Μεσογείου, που χρησιμοποιούνται από τα διυλιστήρια στις πωλήσεις τους, κινούνταν περίπου 30% υψηλότερα σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα. Η στενότητα στην αγορά αεροπορικών καυσίμων λόγω της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, αλλά και οι μειωμένες εξαγωγές ντίζελ λόγω ζημιών σε ρωσικά διυλιστήρια, εξακολουθούν να δυσκολεύουν την κάλυψη της διεθνούς ζήτησης και να συντηρούν τις ανοδικές πιέσεις.
