Νομοσχέδιο για το μεταναστευτικό: Τέλος οι ενήλικες… ανήλικοι και τα επιδόματα, κόβονται τα προνόμια των ασυνόδευτων 17χρονων

Την ώρα που η Κρήτη δέχθηκε τον Δεκέμβριο 4.000 έως 4.500 παράνομους μετανάστες, το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου καταθέτει νομοσχέδιο που αλλάζει βασικές πλευρές της μεταναστευτικής πολιτικής. Ο αρμόδιος υπουργός Θάνος Πλεύρης προωθεί ρυθμίσεις που καταργούν προνόμια, αυστηροποιούν το πλαίσιο για την παράνομη μετανάστευση και συνδέουν μικρά ποινικά αδικήματα με άμεση απέλαση. Η κυβέρνηση επιχειρεί να στηριχθεί στη μείωση των συνολικών αφίξεων κατά 21 τοις εκατό σε σχέση με το 2024 και να περάσει σε φάση πιο αυστηρής εφαρμογής του νόμου.

Τι έγινε τον Δεκέμβριο στην Κρήτη

Ο Δεκέμβριος έφερε ξανά στο προσκήνιο την πίεση που δέχεται η Κρήτη, με αλλεπάλληλες αφίξεις από τη Λιβύη. Το σύστημα δοκιμάστηκε, όμως η διαχείριση έγινε με πιο οργανωμένο τρόπο. Οι μετανάστες παρελήφθησαν από το Λιμενικό, μεταφέρθηκαν προσωρινά στην Αγυιά Χανίων και στη συνέχεια κατανεμήθηκαν σε δομές της χώρας. Παράλληλα, η αναστολή εξέτασης αιτήσεων ασύλου για τρεις μήνες λειτούργησε αποτρεπτικά και οι ροές περιορίστηκαν αισθητά.

Τα συνολικά στοιχεία των αφίξεων

Πέρα από το περιστασιακό κύμα του Δεκεμβρίου, τα συνολικά δεδομένα δείχνουν μείωση. Το 2025 καταγράφηκαν 48.068 αφίξεις, έναντι 60.886 το 2024. Η διαφορά αντιστοιχεί σε περίπου 13.000 λιγότερους μετανάστες. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το αποτέλεσμα συνδέεται άμεσα με τα μέτρα που εφαρμόστηκαν το καλοκαίρι, όταν οι ροές από τη Λιβύη είχαν αυξηθεί έντονα.

Ασυνόδευτοι ανήλικοι και κατάργηση προνομίων

Κεντρικό σημείο του νομοσχεδίου αφορά τους ασυνόδευτους ανηλίκους. Μέχρι σήμερα, αλλοδαπός που δήλωνε ανήλικος μπορούσε να εξασφαλίσει άδεια διαμονής έως και δέκα έτη, εφόσον φοιτούσε σε σχολείο μέχρι τα 23 του. Το καθεστώς αυτό οδήγησε σε συστηματική κατάχρηση, με 17χρονους να δηλώνονται ανήλικοι και να παραμένουν στη χώρα χωρίς δυνατότητα απέλασης για χρόνια. Με τη νέα ρύθμιση, οι ασυνόδευτοι 17χρονοι αντιμετωπίζονται ως ενήλικες και χάνουν κάθε ειδικό προνόμιο.

Τέλος στα διαμερίσματα φιλοξενίας

Στο ίδιο πλαίσιο καταργούνται τα προγράμματα ημιαυτόνομης διαβίωσης. Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι δεν θα φιλοξενούνται πλέον σε διαμερίσματα αλλά μόνο σε οργανωμένες δομές. Η αλλαγή συνδέεται και με τον έλεγχο ανηλικότητας μέσω ιατρικών εξετάσεων, από τον οποίο προκύπτει ότι μεγάλο ποσοστό όσων δηλώνονταν ανήλικοι είναι στην πραγματικότητα ενήλικες.

Απέλαση αντί φυλάκισης για πλημμελήματα

Άλλη βασική παρέμβαση αφορά αλλοδαπούς που έχουν καταδικαστεί για πλημμελήματα. Σε συνεργασία με το υπουργείο Δικαιοσύνης, προβλέπεται ότι όσοι εκτίουν ποινές για μικρά αδικήματα θα αποφυλακίζονται υπό τον όρο της απέλασης. Στόχος είναι να μην παραμένουν στις ελληνικές φυλακές και να οδηγούνται απευθείας σε διαδικασία απομάκρυνσης από τη χώρα.

Αυστηρότερο πλαίσιο για τις ΜΚΟ

Το νομοσχέδιο αγγίζει και τον ρόλο των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. Η εγγραφή στο Μητρώο απλοποιείται, όμως οι ποινές αυστηροποιούνται. Μέλη ΜΚΟ που εμπλέκονται σε διακίνηση παράνομων μεταναστών αντιμετωπίζουν πλέον ποινές κάθειρξης από δέκα έτη έως και ισόβια. Παράλληλα, καταργούνται οι απευθείας προγραμματικές συμβάσεις με το υπουργείο και όλες οι συνεργασίες θα γίνονται μέσω διαγωνισμών.

Εργασία αντί επιδομάτων για όσους παίρνουν άσυλο

Για όσους λαμβάνουν άσυλο, εισάγεται μοντέλο ένταξης που συνδέεται με την εργασία. Περίπου 20.000 άτομα αποκτούν κάθε χρόνο καθεστώς διεθνούς προστασίας και θα κατευθύνονται σε περιοχές με ανάγκες σε εργατικό δυναμικό, όπως η αγροτική παραγωγή, η βιομηχανία και οι κατασκευές. Το μήνυμα είναι σαφές, παραμονή μέσω δουλειάς και όχι μέσω μακροχρόνιας εξάρτησης από επιδόματα. Το παράδειγμα του Κουτσόχερου, όπου πάνω από 1.000 δικαιούχοι ασύλου εκπαιδεύονται σε αγροτικές εργασίες, αποτελεί τον οδηγό για την επέκταση του μοντέλου.