Ήδη πριν από την αποστολή Ρηματικών Διακοινώσεων από τη Λιβύη και με επιστολή της στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, η Ελλάδα είχε καταθέσει τις θέσεις της χώρας για σειρά θεμάτων, μεταξύ των οποίων και για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε αυτήν είχε ήδη -μεταξύ άλλων- ξεκαθαρίσει την προσήλωσή της στη Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας (η οποία υπενθυμίζεται ότι συνιστά εθιμικό δίκαιο), στη θαλάσσια ασφάλεια και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, ενώ είχε ξεκαθαρίσει ότι οποιεσδήποτε πράξεις συνιστούν καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραβιάσεις του εναερίου χώρου ή των χωρικών υδάτων της απορρίπτονται κατηγορηματικά, καθώς υπονομεύουν την περιφερειακή σταθερότητα και αντιβαίνουν στη διεθνή νομιμότητα και την κυρίαρχη ισότητα των κρατών.
Είχε μάλιστα συμπεριλάβει ρητή αναφορά στα τριμερή σχήματα συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου και Ελλάδας-Κύπρου-Ιορδανίας.
Πιο συγκεκριμένα, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ είχε ζητήσει πέρυσι από τον ΓΓ του ΟΗΕ να καταθέσει μέχρι τα τέλη Μαΐου έκθεση για τις προοπτικές της ενίσχυσης της ασφάλειας στη Μεσόγειο. Για την έκθεσή του, ο κ. Γκουτέρες ζήτησε από τα κράτη της περιοχής τις απόψεις τους. Στο αίτημά του ανταποκρίθηκε η χώρα μας, εκμεταλλευόμενη την ευκαιρία να επικοινωνήσει τις θέσεις της ήδη πριν από την αποστολή των λιβυκών Ρηματικών Διακοινώσεων.
Χωρίς να κάνει ρητή αναφορά σε τρίτες χώρες, η ελληνική επιστολή αποδομεί δομικά και επί της αρχής τις τουρκικές και λιβυκές διεκδικήσεις ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Η ελληνική επιστολή εστάλη στις 30 Μαΐου 2025, δημοσιεύθηκε στις 15 Ιουλίου και αναρτήθηκε στις 5 Αυγούστου.
Ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων
Η Ελλάδα στην επιστολή της δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη για σεβασμό της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών, όπως αυτά προβλέπονται από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), δηλώνει έτοιμη να συνεργαστεί με όλες τις χώρες της περιοχής προς την κατεύθυνση της προώθησης της ειρήνης, ενώ καταδικάζει κάθε ενέργεια που παραβιάζει τον εθνικό εναέριο χώρο ή τα χωρικά ύδατα οποιουδήποτε κράτους.
Αναλυτικότερα, τονίζει επανειλημμένα τη σημασία του σεβασμού της κυριαρχίας, των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας που διαθέτει κάθε κράτος στις θαλάσσιες ζώνες του, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας και καταδικάζει απερίφραστα κάθε ενέργεια ή ρητορική εκ μέρους οποιουδήποτε κράτους που αμφισβητεί αυτές τις αρχές.
