«Τέρμα η λογική ότι κάποιος θα ζει με επιδόματα που πληρώνουν οι Έλληνες και οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι»
Το ζήτημα της μετανάστευσης αναδείχθηκε για ακόμη μία χρονιά ως κεντρικός άξονας προβληματισμού και στρατηγικού σχεδιασμού, σε συζήτηση που οργανώθηκε στο πλαίσιο του «11ου Οικονομικού Φόρουμ Δελφών 2026».
Στη συζήτηση με θέμα «Στρατηγική Μετανάστευσης σε μια Εποχή Πίεσης», όπου αποτυπώθηκε η μετατόπιση του ευρωπαϊκού αφηγήματος από τις πολιτικές διαχείρισης προς τις πολιτικές αποτροπής και ελέγχου, συμμετείχαν ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, ο υπουργός Εσωτερικών της Αυστρίας, Γκέρχαρντ Κάρνερ αλλά και ο Νικόλας Ιωαννίδης, υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κύπρου.
Οι τοποθετήσεις των τριών ομιλητών συνέκλιναν σε μια κοινή διαπίστωση πως το ευρωπαϊκό μεταναστευτικό σύστημα βρίσκεται σε φάση αναπροσαρμογής, εγκαταλείποντας σταδιακά τις πιο «ήπιες» προσεγγίσεις της προηγούμενης δεκαετίας και υιοθετώντας μια αυστηρότερη, πιο ρεαλιστική και εργαλειακή στρατηγική. Η έμφαση μετατοπίζεται από την παθητική διαχείριση των ροών στην ενεργή αποτροπή τους, από την εκ των υστέρων ένταξη στην εκ των προτέρων επιλογή, και από την εσωτερική διαχείριση στην εξωτερικοποίηση της πολιτικής μέσω συνεργασιών με τρίτες χώρες.
Όπως διατυπώθηκε από τους συμετέχοντες στο πάνελ, κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων αποτελεί ο σαφής διαχωρισμός μεταξύ νόμιμης και παράνομης μετανάστευσης, με τους ομιλητές να υπογραμμίζουν ότι η σύγχυση των δύο υπήρξε καθοριστικός παράγοντας επιδείνωσης του φαινομένου. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη σύνδεσης της νόμιμης μετανάστευσης με τις πραγματικές ανάγκες των οικονομιών, μέσα από ελεγχόμενα και θεσμοθετημένα κανάλια, καθώς και η ενίσχυση των μηχανισμών επιστροφών για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
Τονίστηκε επίσης ότι ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην αποδόμηση των δικτύων διακίνησης, με την αποτροπή να παρουσιάζεται ως αναπόσπαστο στοιχείο της μεταναστευτικής πολιτικής. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόταση για δημιουργία κέντρων επιστροφών εκτός ΕΕ, καθώς και η ενίσχυση της συνεργασίας με τρίτες χώρες, οι οποίες καλούνται να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο τόσο στην ανάσχεση των ροών όσο και στην επανένταξη των επιστρεφόμενων.
Θάνος Πλεύρης: Σκληρότερη γραμμή στο μεταναστευτικό
Για τη νέα κατεύθυνση της Ευρώπης στο μεταναστευτικό: Η παράνομη μετανάστευση είναι πρόβλημα και δεν μπορεί να αποτελεί λύση για κανένα ζήτημα. Η στόχευση της Ευρώπης πλέον είναι να περιορίσει τις ροές, να καταστήσει τις επιστροφές προτεραιότητα και να καταστήσει σαφές ότι η μόνη δυνατότητα για να έρθει κάποιος στην Ευρώπη είναι η νόμιμη οδός και τα νόμιμα κανάλια. Δεν θέλουμε τα κυκλώματα των διακινητών να καθορίζουν ποιος θα εισέρχεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για την αντιμετώπιση στην έλλειψη εργατικών χεριών: Πρέπει να αποσυνδέσουμε πλήρως τη νόμιμη από την παράνομη μετανάστευση. Επιδιώκουμε διμερείς συμφωνίες με χώρες των οποίων το μεταναστευτικό δυναμικό σέβεται τις αρχές και τις αξίες της Ευρώπης. Δεν πρέπει να εθελοτυφλούμε: το μεταναστευτικό πρόβλημα γιγαντώθηκε όταν οι ροές συνδέθηκαν με χώρες που δεν ήθελαν να προσαρμοστούν στον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, αλλά ήθελαν να μεταφέρουν στην Ευρώπη το στοιχείο του θρησκευτικού φονταμενταλισμού.
Για το μοντέλο ένταξης για όσους λαμβάνουν άσυλο: Τέρμα η λογική ότι κάποιος θα ζει με επιδόματα που πληρώνουν οι Έλληνες και οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι. Όποιος λαμβάνει άσυλο, ενημερώνεται από την πρώτη μέρα ότι δεν έχει πλέον καμία κρατική παροχή, αλλά του δίνεται η δυνατότητα να εργαστεί. Συνδέουμε τους πρόσφυγες απευθείας με τις ανάγκες της αγοράς, όπως στην αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό και τις κατασκευές. Αν κάποιος αρνείται να εργαστεί, δεν θα έχει καμία υποστήριξη.
Για όσους δεν δικαιούνται άσυλο αλλά αρνούνται να επιστρέψουν: Στρατηγική μας είναι η δημιουργία κέντρων επιστροφών (Return Hubs) εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όταν απορρίπτεται το άσυλο και ο μετανάστης δεν συνεργάζεται για την επιστροφή του, θα μεταφέρεται σε κέντρα εκτός ΕΕ σε συνεργασία με ασφαλείς τρίτες χώρες.
Με αυτόν τον τρόπο, ο παράνομος μετανάστης χάνει το πλεονέκτημα να «εκβιάζει» τη χώρα υποδοχής με την παραμονή του και υποχρεώνεται να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις επιστροφής. Για τη φύλαξη των συνόρων και τις ροές από την Τουρκία: Η προστασία των συνόρων εμπεριέχει αναγκαστικά και την αποτροπή. Οι βάρκες πρέπει να σταματάνε. Όποιος ξεκινά από μια χώρα όπως η Τουρκία, όπου δεν κινδυνεύει, δεν μπορεί να επιβάλλει την παρουσία του στην Ελλάδα. Θα λάβουμε κάθε αναγκαίο μέτρο για να προστατεύσουμε τα σύνορά μας. Η Ευρώπη πλέον αντιλαμβάνεται ότι η ασφάλεια των συνόρων είναι η πρώτη γραμμή άμυνας του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής. Για την έως τώρα ευρωπαϊκή πολιτική: Οι ήπιες πολιτικές απέτυχαν. Οι σκληρές τώρα δοκιμάζονται. Η αντίληψη ότι μπορούμε να εντάξουμε απεριόριστους πληθυσμούς χωρίς έλεγχο κατέρρευσε. Σήμερα η Ευρώπη περνά σε μια άλλη φάση, πιο ρεαλιστική, όπου η ασφάλεια των πολιτών της και η προστασία των συνόρων της τίθενται σε πρώτη προτεραιότητα.
Συνεργαζόμαστε στενά με χώρες όπως η Αυστρία και η Κύπρος για να επιβάλλουμε αυτή τη νέα, αυστηρή αλλά δίκαιη ατζέντα.
Γκέρχαρντ Κάρνερ: Τα κράτη αποφασίζουν ποιος μπαίνει στην Ευρώπη, όχι οι διακινητές
Για τη θέση της Αυστρίας στη δημιουργία κέντρων επιστροφών (Return Hubs) σε τρίτες χώρες: Αποτελούν απαραίτητη και καινοτόμο λύση για την αποσυμφόρηση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. Πρέπει να στείλουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα: όποιος εισέρχεται παράνομα και δεν δικαιούται άσυλο, θα μεταφέρεται σε ασφαλείς τρίτες χώρες μέχρι την οριστική επιστροφή του. Αυτό θα μειώσει την πίεση που δέχονται χώρες όπως η Αυστρία και η Ελλάδα.
Για το πως προσεγγίζει η Αυστρία τον διαχωρισμό μεταξύ νόμιμης και παράνομης μετανάστευσης: Ο διαχωρισμός πρέπει να είναι απόλυτος και αυστηρός. Στην Αυστρία έχουμε ξεκάθαρους ρόλους: ο υπουργός Εργασίας είναι αρμόδιος για τη νόμιμη μετανάστευση και την κάλυψη των αναγκών της αγοράς, ενώ εγώ, ως υπουργός Εσωτερικών, είμαι αρμόδιος για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και των διακινητών. Δεν μπορεί η παράνομη είσοδος να αποτελεί «κερκόπορτα» για εργασία.
Για το ποια είναι η προτεραιότητα για τη διαχείριση των μεταναστών από τη Συρία και το Αφγανιστάν: Η προτεραιότητα είναι οι απευθείας επιστροφές. Ήδη πάνω από 1.200 άτομα έχουν εγκαταλείψει την Αυστρία για τη Συρία. Πρέπει να είμαστε δίκαιοι αλλά και σκληροί: εργαζόμαστε ώστε οι πρόσφυγες να επιστρέφουν απευθείας από τα στρατόπεδα στις χώρες τους και όχι να συνεχίζουν παράνομα προς την Ευρώπη. Οι αναγκαστικές επιστροφές, όπως αυτές που ξεκινήσαμε προς τη Δαμασκό, είναι το κλειδί για τον έλεγχο της δευτερογενούς μετανάστευσης.
Για το εάν επαρκεί το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση στην αντιμετώπιση μελλοντικών κρίσεων: Το Σύμφωνο είναι ένα απαραίτητο εργαλείο που συζητάμε δέκα χρόνια, αλλά δεν θα λύσει όλα τα προβλήματα από μόνο του. Χρειάζεται συνεχής και στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών, όπως αυτή που έχουμε με την Ελλάδα και την Κύπρο. Η επιτυχία του εξαρτάται από τη μείωση της πίεσης στα εξωτερικά σύνορα και την εφαρμογή των νέων λύσεων για τις επιστροφές.
Για το μήνυμα της Αυστρίας προς τους διακινητές και όσους επιχειρούν να εισέλθουν παράνομα: Πρέπει να καταστρέψουμε το επιχειρηματικό μοντέλο των διακινητών. Η Ευρώπη δεν είναι ανοιχτή σε όποιον θέλει να εισέλθει παράνομα. Η στενή συνεργασία μας στις επιστροφές και η φύλαξη των συνόρων στοχεύουν ακριβώς στο να σταματήσουν οι άνθρωποι να ρισκάρουν τη ζωή τους στη θάλασσα ή σε φορτηγά, πιστεύοντας σε ψεύτικες υποσχέσεις.
Να το δω και να μην το πιστέψω