Αμοιβή 160 ευρώ ανά συνεδρία και πρόσθετο ποσό 250 ευρώ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το οικονομικό σκέλος της απόφασης. Η βασική αμοιβή για κάθε συνεδρία νομικής καθοδήγησης ορίζεται στα 160 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το ποσό αυτό καταβάλλεται είτε η συνεδρία είναι ατομική είτε πραγματοποιείται σε ομάδα αιτούντων. Ωστόσο, η ΚΥΑ προβλέπει και πρόσθετη αμοιβή 250 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Αυτή αφορά περιπτώσεις αιτούντων που υπάγονται στη διαδικασία συνόρων, δεν εμφανίζουν ισχυρό προσφυγικό προφίλ και, μέσα σε διάστημα δύο μηνών από τη νομική καθοδήγηση, υποβάλλουν αίτηση για εθελούσια ή οικειοθελή αναχώρηση.
Η καταβολή του επιπλέον ποσού δεν γίνεται με μόνη την υποβολή της αίτησης. Προϋπόθεση είναι να ολοκληρωθεί πράγματι η επιστροφή. Έτσι, η πρόσθετη αμοιβή συνδέεται με την πραγματική αναχώρηση του αιτούντος και όχι απλώς με μια δήλωση πρόθεσης. Αν μια συνεδρία δεν πραγματοποιηθεί επειδή δεν προσήλθαν οι αιτούντες που είχαν κληθεί κανονικά, ο δικηγόρος δικαιούται κανονικά την αμοιβή του. Αντίθετα, αν η συνεδρία δεν γίνει με υπαιτιότητα του ίδιου του δικηγόρου, δεν προβλέπεται πληρωμή.
Η νέα απόφαση εντάσσεται στη συνολικότερη πολιτική κατεύθυνση του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί υπό τον Θάνο Πλεύρη. Βασικός άξονας είναι ότι όσοι δεν δικαιούνται διεθνή προστασία δεν μπορούν να παραμένουν για αόριστο χρόνο στη χώρα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το σχήμα που έχει περιγραφεί πολιτικά ως «φυλακή ή επιστροφή». Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, 599 άτομα έχουν αξιοποιήσει τη σχετική δυνατότητα ώστε να αποφύγουν τον εγκλεισμό και να επιστρέψουν στις χώρες τους. Από αυτούς, για 450 η επιστροφή έχει ήδη ολοκληρωθεί, ενώ για τους υπόλοιπους η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη.
Τώρα πλέον, με τη νέα ΚΥΑ, η νομική ενημέρωση των αιτούντων συνδέεται πιο άμεσα με αυτή τη λογική. Ο αιτών, ιδίως όταν προέρχεται από χώρα με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης διεθνούς προστασίας, θα ενημερώνεται από δικηγόρο όχι μόνο για τη διαδικασία ασύλου, αλλά και για τις πιθανότητες αποδοχής, τις υποχρεώσεις του, τις συνέπειες της παράνομης εισόδου και παραμονής, καθώς και για τη δυνατότητα οργανωμένης αναχώρησης.
Τι θα περιλαμβάνει η νομική καθοδήγηση
Οι δικηγόροι που θα συμμετέχουν στο νέο σχήμα θα καλούνται να παρέχουν βασική, αλλά σαφή ενημέρωση για τη διοικητική διαδικασία. Αυτό σημαίνει ότι θα εξηγούν πώς κατατίθεται και εξετάζεται η αίτηση διεθνούς προστασίας, ποια είναι τα δικαιώματα του αιτούντος, ποιες διαδικαστικές εγγυήσεις προβλέπονται και ποιες υποχρεώσεις έχει κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Επιπλέον, η καθοδήγηση θα περιλαμβάνει αναφορά στο προσφυγικό προφίλ του αιτούντος. Σε περιπτώσεις προσώπων που προέρχονται από χώρες με ποσοστό αναγνώρισης διεθνούς προστασίας κάτω από 20%, η ενημέρωση θα πρέπει να καλύπτει ρητά και τις ποινικές συνέπειες που προβλέπονται για την παράνομη είσοδο και παραμονή στην Ελλάδα.
Οι αιτούντες θα ενημερώνονται επίσης για τα προγράμματα Υποβοηθούμενης Εθελούσιας Επιστροφής και Επανένταξης, καθώς και για τη δυνατότητα να επιλέξουν εθελούσια ή οικειοθελή αναχώρηση. Με απλά λόγια, η διαδικασία επιδιώκει να δώσει στον αιτούντα πλήρη εικόνα από την αρχή: τι σημαίνει να συνεχίσει την αίτηση ασύλου, ποιες είναι οι πραγματικές προοπτικές της υπόθεσής του και ποια εναλλακτική υπάρχει στην περίπτωση που δεν διαθέτει σοβαρό προσφυγικό υπόβαθρο.
