Στη διαδικασία συμπλήρωσης και υποβολής του Μηχανογραφικού Δελτίου στρέφεται πλέον το ενδιαφέρον των υποψηφίων των Πανελλαδικών Εξετάσεων για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, καθώς πλησιάζει η ημέρα που θα ανοίξει η σχετική πλατφόρμα του υπουργείου Παιδείας.
Για τα βασικά βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν οι υποψήφιοι, αλλά και για τις επιλογές που θα πρέπει να αποφύγουν, μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Ασπασία Καραβία, Σύμβουλος Σταδιοδρομίας, υποψήφια διδάκτωρ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και συνεργάτιδα του Εργαστηρίου Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ.
«Το Μηχανογραφικό πρέπει να καθρεφτίζει την επιθυμία, όχι τις βάσεις»
Σύμφωνα με την κ. Καραβία, το καθαρό μυαλό, η συναισθηματική απόσταση και η προσήλωση στα πραγματικά ενδιαφέροντα είναι οι βασικοί άξονες πάνω στους οποίους πρέπει να στηριχθούν οι επιλογές των υποψηφίων.
Όπως επισημαίνει, οι υποψήφιοι δεν πρέπει να παρασύρονται αποκλειστικά από το ύψος των βάσεων ή το κοινωνικό κύρος μιας σχολής.
«Όχι σπάνια, όσοι συγκέντρωσαν υψηλή βαθμολογία παρασύρονται από σχολές με υψηλή βάση, θεωρώντας τες “καλύτερες”, ακόμη κι αν απέχουν αρκετά από το αντικείμενο που είχαν αρχικά ως στόχο. Στον αντίποδα, μια χαμηλότερη βαθμολογία μπορεί να φέρει απογοήτευση, με αποτέλεσμα να προσπερνούν με αδιαφορία εξαιρετικά τμήματα που τους ταιριάζουν, απλώς και μόνο επειδή δεν θεωρούνται “δημοφιλή”. Το Μηχανογραφικό πρέπει να καθρεφτίζει την επιθυμία, όχι τον κοινωνικό αυτοματισμό των βάσεων», τονίζει.
Τα τέσσερα βασικά βήματα
Η κ. Καραβία προτείνει τέσσερα βασικά βήματα για τη σωστή συμπλήρωση του Μηχανογραφικού:
Πρώτον, ουσιαστική πληροφόρηση. Οι υποψήφιοι θα πρέπει να μελετήσουν προσεκτικά τους οδηγούς σπουδών των σχολών που τους ενδιαφέρουν, ώστε να διαπιστώσουν αν το περιεχόμενο ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους και αν μπορούν να φανταστούν τον εαυτό τους φοιτητή σε κάποιο από αυτά τα τμήματα.
Δεύτερον, σωστή στρατηγική. Οι υποψήφιοι καλό είναι να τοποθετήσουν στην κορυφή τη σχολή που επιθυμούν περισσότερο, ακόμη και αν η βαθμολογία τους υπολείπεται της περσινής βάσης, καθώς οι διακυμάνσεις των μορίων ενδέχεται να φέρουν εκπλήξεις.
Τρίτον, πολλές επιλογές. Είναι σημαντικό να καλυφθεί ένα ευρύ φάσμα τμημάτων, από υψηλόβαθμες σχολές έως επιλογές ασφαλείας, ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες εισαγωγής.
Τέταρτον, προσωρινή αποθήκευση. Αφού ολοκληρωθεί η αρχική προεργασία, οι υποψήφιοι μπορούν να αποθηκεύσουν προσωρινά το Μηχανογραφικό για λίγες ημέρες και να το επανεξετάσουν με μεγαλύτερη ψυχραιμία πριν από την οριστική υποβολή.
Τι πρέπει να αποφύγουν οι υποψήφιοι
Το μεγαλύτερο λάθος, σύμφωνα με την κ. Καραβία, είναι η επιλογή σχολής με βάση τα μόρια και το κοινωνικό κύρος, αντί για τα πραγματικά ενδιαφέροντα και τις κλίσεις του υποψηφίου.
Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι οι υποψήφιοι δεν πρέπει να αντιμετωπίζουν τη διαδικασία ως κάτι απολύτως μη αναστρέψιμο.
«Είναι ζωτικής σημασίας να θυμούνται οι υποψήφιοι ότι η ζωή τους ολόκληρη δεν κρίνεται, ούτε εγκλωβίζεται, μέσα στις λίγες ημέρες των Πανελλαδικών και στη συμπλήρωση ενός Μηχανογραφικού Δελτίου», σημειώνει.
Όπως εξηγεί, η έντονη κοινωνική πίεση γύρω από τις εξετάσεις μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση ακόμη και σε υποψηφίους που σημείωσαν υψηλές επιδόσεις, οδηγώντας τους να αμφισβητήσουν τα πραγματικά τους «θέλω» τη στιγμή της τελικής υποβολής.
Η δυνατότητα του 10%
Η κ. Καραβία υπενθυμίζει ότι το σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση προσφέρει ορισμένες δικλείδες ασφαλείας.
Για τα επόμενα δύο χρόνια, οι φετινοί υποψήφιοι διατηρούν το δικαίωμα να διεκδικήσουν την εισαγωγή τους σε σχολές μέσω του λεγόμενου «10%», καταθέτοντας νέο Μηχανογραφικό χωρίς να εξεταστούν ξανά, με βάση τη φετινή τους βαθμολογία αλλά συμμετέχοντας με τις βάσεις του εκάστοτε έτους.
Έτσι, ακόμη και αν μια επιλογή αποδειχθεί εκ των υστέρων ότι δεν τους αντιπροσωπεύει, υπάρχει η δυνατότητα για μια νέα, πιο συνειδητοποιημένη αρχή.
Ο παράγοντας της Τεχνητής Νοημοσύνης
Μέσα σε ένα ακαδημαϊκό και εργασιακό περιβάλλον που αλλάζει ραγδαία λόγω της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι υποψήφιοι καλούνται να επιλέξουν σχολές με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη επαναπροσδιορίσει τον τρόπο που εργαζόμαστε, χωρίς όμως να καταργεί τον πυρήνα του επιστημονικού μας αντικειμένου», σχολιάζει η κ. Καραβία.
Όπως επισημαίνει, τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι σταδιακά μειώνονται οι θέσεις εργασίας που απαιτούν χαμηλή εξειδίκευση, καθώς οι τυποποιημένες και επαναλαμβανόμενες διαδικασίες αυτοματοποιούνται.
Σε αυτό το περιβάλλον, δύο παράγοντες παραμένουν σταθερές αξίες: η επιλογή ενός αντικειμένου σπουδών που πραγματικά κινητοποιεί τον υποψήφιο και η καλλιέργεια οριζόντιων δεξιοτήτων, πέρα από την τεχνική γνώση.
Η συναισθηματική νοημοσύνη, η επικοινωνία, η ευελιξία και η ανθεκτικότητα αναμένεται να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία στην αγορά εργασίας του μέλλοντος.
Η σημασία της εξειδίκευσης και της διεπιστημονικότητας
Σύμφωνα με την κ. Καραβία, υπάρχουν αντικείμενα που εμφανίζουν αυξημένη δυναμική, καθώς βρίσκονται στην αιχμή του ψηφιακού και κοινωνικού μετασχηματισμού. Ωστόσο, εκείνο που κάνει τη διαφορά στη σύγχρονη αγορά εργασίας δεν είναι μόνο ο γενικός τίτλος μιας σχολής, αλλά η εξειδίκευση και η σύνδεσή της με τις νέες τεχνολογίες.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, δεν είναι η εκπαίδευση γενικά, αλλά η εκπαίδευση ενηλίκων, ο σχεδιασμός προγραμμάτων e-learning και η γλωσσική τεχνολογία. Δεν είναι η ιατρική γενικά, αλλά η γηριατρική, η αποκατάσταση και η τηλεδιαγνωστική. Δεν είναι η νομική γενικά, αλλά η εξειδίκευση στο δίκαιο της Τεχνητής Νοημοσύνης, στην προστασία προσωπικών δεδομένων και στη διαμεσολάβηση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διεπιστημονικότητα. Παρότι το σύστημα των Πανελλαδικών διαχωρίζει τους υποψηφίους σε πεδία, στην πράξη οι επιστημονικοί τομείς πλησιάζουν μεταξύ τους, τέμνονται και δημιουργούν νέα επαγγελματικά αντικείμενα.
Παράλληλο Μηχανογραφικό και ΣΑΕΚ
Το Παράλληλο Μηχανογραφικό δίνει πρόσβαση στις Δημόσιες Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης. Δικαίωμα συμπλήρωσης έχουν όλοι οι φετινοί τελειόφοιτοι Λυκείου, ΓΕΛ και ΕΠΑΛ, ανεξάρτητα από το αν συμμετείχαν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, καθώς και παλαιότεροι απόφοιτοι που συμμετείχαν στις φετινές εξετάσεις.
Στο Παράλληλο Μηχανογραφικό δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιδόσεις των Πανελλαδικών, καθώς η επιλογή γίνεται με βάση τον βαθμό του απολυτηρίου Λυκείου και συγκεκριμένα κοινωνικά κριτήρια.
Η κ. Καραβία χαρακτηρίζει το Παράλληλο Μηχανογραφικό ιδανική επιλογή για όσους δεν επιθυμούν στην παρούσα φάση να ακολουθήσουν την ακαδημαϊκή οδό των ΑΕΙ, για όσους αμφιταλαντεύονται, αλλά και για υποψηφίους που δεν πέτυχαν τη βαθμολογία που προσδοκούσαν και δεν θέλουν να επαναλάβουν τις εξετάσεις.
Όπως σημειώνει, οι ΣΑΕΚ εντάσσονται στη μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση και προσφέρουν εξειδικευμένη κατάρτιση σε σύγχρονους επαγγελματικούς τομείς, ευθυγραμμισμένους με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Παράλληλα, οι απόφοιτοι των ΣΑΕΚ έχουν πλέον θεσμοθετημένο δικαίωμα εισαγωγής σε συναφή τμήματα των ΑΕΙ μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων.
Ο ρόλος της συμβουλευτικής σταδιοδρομίας
Στο Εργαστήριο Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ, η συμπλήρωση του Μηχανογραφικού αντιμετωπίζεται ως ένα σημαντικό βήμα αυτογνωσίας και λήψης αποφάσεων για τη σταδιοδρομία.
«Μέσα από τη συμβουλευτική διαδικασία διευκολύνουμε τα παιδιά να αναστοχαστούν πάνω στις δικές τους κλίσεις, ενδιαφέροντα και αξίες, ώστε να ανακαλύψουν τις δικές τους, εσωτερικές απαντήσεις», αναφέρει η κ. Καραβία.
Παράλληλα, οι υποψήφιοι ενημερώνονται για τις σύγχρονες τάσεις στην αγορά εργασίας και υποστηρίζονται ώστε να απομυθοποιήσουν τον διαχωρισμό μεταξύ «καλών» και «κακών» σχολών.
Στόχος, όπως καταλήγει, είναι οι μαθητές και οι μαθήτριες να ολοκληρώσουν τη διαδικασία με σιγουριά, αυτογνωσία και αισιόδοξη προοπτική για το μέλλον τους.
