Κρίση του κράτους δικαίου στην Ουγγαρία: το EK κρούει τον κώδωνα του κινδύνου

• Οι συνεχιζόμενες παραβιάσεις του κράτους δικαίου απειλούν τις ευρωπαϊκές αξίες και την έννομη τάξη της ΕΕ
• Οι ευρωβουλευτές επικρίνουν τις δικαστικές παρεμβάσεις, τη διαφθορά, την κατάχρηση ευρωπαϊκών κονδυλίων και τις επιθέσεις κατά της κοινωνίας των πολιτών
• Έκκληση για απτές συνέπειες εάν αποδειχθούν οι ισχυρισμοί περί κατασκοπείας κατά των θεσμών της ΕΕ
• Συναγερμός για πολιτικό περιεχόμενο που δημιουργείται με την χρήση τεχνητής νοημοσύνης εν αναμονή των εκλογών του 2026

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε τη δεύτερη ενδιάμεση έκθεσή του σχετικά με τη συνεχιζόμενη υπονόμευση του κράτους δικαίου στην Ουγγαρία και τις συνεχείς παραβιάσεις των αξιών της ΕΕ.

Εγκρίθηκε με 415 ψήφους υπέρ, 193 ψήφους κατά και 28 αποχές, η έκθεση του Κοινοβουλίου σχετικά με τη διαδικασία του άρθρου 7 (την οποία ενεργοποίησαν οι ευρωβουλευτές το 2018) που προβαίνει σε απολογισμό των εξελίξεων και στους 12 τομείς που προκαλούν ανησυχία -συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας του εκλογικού συστήματος, της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και της διαφθοράς.

Συνεχιζόμενη υποβάθμιση των αξιών της ΕΕ και του κράτους δικαίου

Εξετάζοντας τις εξελίξεις στην Ουγγαρία, οι ευρωβουλευτές καταγγέλλουν ότι το ανώτατο δικαστήριο της Ουγγαρίας επανεξετάζει τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της ΕΕ προτού εφαρμοστούν (κατά παράβαση της συνήθους πρακτικής), καθώς και τις απειλές κατά της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και τη συστηματική άρνηση της Ουγγαρίας να εφαρμόσει αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Επισημαίνουν επίσης τη σχέση μεταξύ της διαφθοράς και της ακεραιότητας των εκλογών, συμπεριλαμβανομένων των πελατειακών δικτύων, καθώς και τα συνεχή εμπόδια που αντιμετωπίζει ο ανεξάρτητος φορέας της Ουγγαρίας για την καταπολέμηση της διαφθοράς, θέτοντας ενδεχομένως σε κίνδυνο το σύνολο των κονδυλίων της ΕΕ που διατίθενται στην Ουγγαρία. Επικρίνουν την απόφαση της Επιτροπής να αποδεσμεύσει κονδύλια συνοχής (η οποία αμφισβητήθηκε από το Κοινοβούλιο ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου) και τονίζουν την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι οι τελικοί αποδέκτες των κονδυλίων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνίας των πολιτών, δεν στερούνται χρηματοδοτικής στήριξης.

Άλλα ζητήματα που επικρίνει το Κοινοβούλιο περιλαμβάνουν τη συστηματική αποδυνάμωση του εθνικού δικαστικού συμβουλίου της Ουγγαρίας από την κυβέρνηση, την αδυναμία της να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των πολιτών της, τις απειλές κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας, τις πολιτικά υποκινούμενες επιχειρηματικές πρακτικές της, την κατανομή της κρατικής διαφήμισης σε φιλικά προς την κυβέρνηση μέσα ενημέρωσης και την de facto συνταγματική απαγόρευση των φεστιβάλ «Pride».

Πολιτικό περιεχόμενο με χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τις εκλογές του 2026

Οι ευρωβουλευτές ανησυχούν για την αυξανόμενη χρήση πολιτικού περιεχομένου που παράγεται με την χρήση τεχνητής νοημοσύνης στην Ουγγαρία εν αναμονή των επικείμενων εκλογών του 2026 (το οποίο όμως δεν επισημαίνεται ως τέτοιο) και ιδίως για τη σκόπιμη ανάρτηση βίντεο «deepfake» σε κανάλια μέσων κοινωνικής δικτύωσης που συνδέονται στενά με το κόμμα και την εκστρατεία του εν ενεργεία πρωθυπουργού, καθώς και για τη συντονισμένη διασπορά τους. Σημειώνουν ότι το υλικό αυτό είναι ανησυχητικό στο πλαίσιο της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες. των κανόνων της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων και της πράξης για την τεχνητή νοημοσύνη, τονίζοντας παράλληλα ότι η σκόπιμη χρήση περιεχομένου που παράγεται με την χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την παραπλάνηση των ψηφοφόρων, τη δυσφήμιση των αντιπάλων και τη στρέβλωση της ακεραιότητας των εκλογικών διαδικασιών μπορεί να αντιβαίνει στα εθνικά εκλογικά πρότυπα και να συνιστά σοβαρή απειλή για τη διεξαγωγή δίκαιων δημοκρατικών εκλογών.

Νέα ώθηση για κυρώσεις

Το Κοινοβούλιο σημειώνει ότι η κατάσταση της Ουγγαρίας συνεχίζει να επιδεινώνεται, εν μέρει λόγω της έλλειψης προόδου στο Συμβούλιο της ΕΕ όσον αφορά την προστασία του κράτους δικαίου, και επαναλαμβάνει τη θέση του περί μετατροπής της Ουγγαρίας σε «υβριδικό καθεστώς εκλογικής απολυταρχίας», ζητώντας εκ νέου άμεση δράση σύμφωνα με το άρθρο 7(2) της ΣΕΕ. Η έκθεση καταδικάζει την επανειλημμένη μόχλευση του βέτο της Ουγγαρίας στο Συμβούλιο, καθώς και τη συναλλακτική χρήση δημοσιονομικών μέσων της ΕΕ και την ύπαρξη «παραθύρων» που ενδέχεται να της επιτρέψουν να παρακάμψει τους περιορισμούς του κανονισμού της ΕΕ για την αιρεσιμότητα.

Οι ευρωβουλευτές αναμένουν ότι η έρευνα της Επιτροπής σχετικά με την εικαζόμενη ουγγρική κατασκοπεία εντός των θεσμικών οργάνων της ΕΕ θα διεξαχθεί το συντομότερο δυνατόν, εξετάζοντας τον ρόλο του Επιτρόπου Várhelyi (ο οποίος ήταν επικεφαλής της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ουγγαρίας κατά την περίοδο των καταγγελλόμενων πράξεων), και τονίζουν ότι τα πορίσματα θα πρέπει να οδηγήσουν σε απτές συνέπειες για τους εμπλεκόμενους.

Δήλωση

Η εισηγήτρια Tineke Strik (Πράσινοι, Ολλανδία) σχολίασε: «Η έλλειψη αποφασιστικής δράσης από την Επιτροπή και το Συμβούλιο κατά της Ουγγαρίας διευκόλυνε τη συνεχή διάβρωση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Η ΕΕ δεν μπορεί να επιτρέψει να συνεχιστεί ο απολυταρχισμός της Ουγγαρίας. Οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση από το Συμβούλιο θα παραβίαζε τις ίδιες τις αξίες που ισχυρίζεται ότι υποστηρίζει.»

Στις 16.30 (ώρα Κεντρικής Ευρώπης) την Τρίτη 25 Νοεμβρίου στο Στρασβούργο, θα πραγματοποιηθεί συνέντευξη Τύπου με την εισηγήτρια Tineke Strik (Πράσινοι, Ολλανδία) και τους σκιώδεις εισηγητές Michał Wawrykiewicz (ΕΛΚ, Πολωνία), Krzysztof Śmiszek (Σοσιαλιστές, Πολωνία), Sophie Wilmès (Renew, Βέλγιο) και Κωνσταντίνο Αρβανίτη (Αριστερά, Ελλάδα).