Στις 28 Ιουνίου του 2015, πριν από έντεκα χρόνια, οι ελληνικές τράπεζες κλείνουν και επιβάλλονται capital controls.
Μέσα από αυτήν τη διαδικασία, η ελληνική κοινωνία βιώνει μία οικονομική δυστοπία, μία ημέρα μετά την ανακοίνωση του δημοψηφίσματος, που άλλαξε τα δεδομένα στη διαπραγμάτευση με τους πιστωτές.
Είχε προηγηθεί ένα Eurogroup, το οποίο και είχε φέρει τις συνθήκες της διαπραγμάτευσης σε οριακό σημείο.
Ακολουθεί το χρονολόγιο των γεγονότων από την επίβολή των capital controls, μέχρι την άρση τους.
27 Ιουνίου 2015 – Το δημοψήφισμα που αλλάζει τα πάντα
Ο Αλέξης Τσίπρας ανακοινώνει δημοψήφισμα για τις 5 Ιουλίου, ζητώντας από τους πολίτες να τοποθετηθούν επί της πρότασης των πιστωτών. Η κίνηση αιφνιδιάζει τους Ευρωπαίους εταίρους και προκαλεί αμέσως έντονη ανησυχία για τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.
28 Ιουνίου 2015 – Η απόφαση για κλείσιμο τραπεζών
Μετά την απόφαση της ΕΚΤ να μην αυξήσει περαιτέρω τον ELA, δηλαδή την έκτακτη ρευστότητα προς τις ελληνικές τράπεζες, η ελληνική κυβέρνηση ανακοινώνει τραπεζική αργία και επιβολή capital controls. Ο στόχος είναι να αποφευχθεί γενικευμένο bank run και κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος.
29 Ιουνίου 2015 – Ξημέρωμα με κλειστές τράπεζες
Οι τράπεζες δεν ανοίγουν. Τα ΑΤΜ γίνονται τα σημεία συνάντησης των Ελλήνων πολιτών. Επιβάλλεται όριο ανάληψης 60 ευρώ την ημέρα ανά κάρτα, ενώ περιορίζονται οι μεταφορές χρημάτων στο εξωτερικό.
Τα βασικά μέτρα που εφαρμόστηκαν ήταν:
-Ημερήσιο όριο ανάληψης μετρητών: αρχικά τα όρια ήταν 60 ευρώ ανά ημέρα, που αργότερα αυξήθηκαν στα 420 ευρώ.
-Περιορισμοί στις μεταφορές κεφαλαίων στο εξωτερικό, όπου οι πληρωμές και οι μεταφορές πάνω από ένα συγκεκριμένο ποσό χρειάζονταν έγκριση.
-Περιορισμοί στις αγορές με κάρτα σε ηλεκτρονικά καταστήματα εκτός Ελλάδας.
-Απαγόρευση εξαγωγής μετρητών πέρα από συγκεκριμένο όριο.
Οι ουρές έξω από τις τράπεζες και τα ΑΤΜ έγιναν καθημερινό φαινόμενο, καθώς οι πολίτες έσπευδαν να κάνουν τις αναλήψεις τους πριν εξαντληθεί το ημερήσιο όριο.
30 Ιουνίου 2015 – Η Ελλάδα χάνει πληρωμή προς το ΔΝΤ
Η χώρα δεν καταβάλλει εμπρόθεσμα τη δόση προς το ΔΝΤ, γεγονός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις οικονομικές συνθήκες. Η συζήτηση για Grexit επιστρέφει με ένταση, ενώ η αγορά λειτουργεί σε συνθήκες ασφυξίας.
5 Ιουλίου 2015 – Το δημοψήφισμα
Οι Έλληνες ψηφίζουν στο δημοψήφισμα, μέσα σε συνθήκες κλειστών τραπεζών και περιορισμένης πρόσβασης σε μετρητά. Το αποτέλεσμα είναι «Όχι», με καθαρή επικράτηση της απόρριψης της πρότασης των θεσμών.
6 Ιουλίου 2015 – Παραίτηση Βαρουφάκη
Την επομένη του δημοψηφίσματος, ο Γιάνης Βαρουφάκης παραιτείται από υπουργός Οικονομικών. Τη θέση του αναλαμβάνει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, σε μια προσπάθεια να ανοίξει εκ νέου δίαυλος συνεννόησης με τους πιστωτές.
12-13 Ιουλίου 2015 – Η ολονύχτια Σύνοδος και η συμφωνία
Στις Βρυξέλλες διεξάγεται η δραματική Σύνοδος Κορυφής για την Ελλάδα. Ύστερα από πολύωρες διαπραγματεύσεις, η ελληνική κυβέρνηση αποδέχεται συμφωνία που ανοίγει τον δρόμο για τρίτο πρόγραμμα στήριξης, αλλά πλέον με μεγάλο οικονομικό κόστος.
20 Ιουλίου 2015 – Οι τράπεζες ανοίγουν ξανά
Μετά από περίπου τρεις εβδομάδες τραπεζικής αργίας, οι τράπεζες ανοίγουν και πάλι, αλλά οι περιορισμοί παραμένουν. Η επιστροφή στην «κανονικότητα» είναι μόνο μερική.
Σεπτέμβριος 2015 – Πρώτες χαλαρώσεις
Λίγους μήνες μετά την επιβολή τους, αρχίζουν οι πρώτες χαλαρώσεις. Το ημερήσιο όριο των 60 ευρώ μετατρέπεται πρακτικά σε εβδομαδιαίο όριο 420 ευρώ, δίνοντας τη δυνατότητα στους καταθέτες να κάνουν ανάληψη του ποσού μαζεμένα αντί να στήνονται κάθε μέρα στην ουρά.
2016 – Σταδιακή άρση
Το 2016 οι περιορισμοί αρχίζουν να χαλαρώνουν περισσότερο, ιδίως μετά την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και την πρόοδο στην αξιολόγηση του προγράμματος. Η Τράπεζα της Ελλάδος σημείωνε τότε ότι η σταδιακή άρση των περιορισμών συνδεόταν με την αποκατάσταση της σταθερότητας και της εμπιστοσύνης.
2017-2018 – Η οικονομία βγαίνει σταδιακά από τον «γύψο»
Τα capital controls περιορίζονται σταδιακά. Αυξάνονται τα όρια αναλήψεων και διευκολύνονται περισσότερο οι συναλλαγές, ιδίως για επιχειρήσεις και μεταφορές κεφαλαίων. Η πλήρης ελευθερία, όμως, δεν έχει επιστρέψει ακόμη. Η χώρα βγαίνει από το τρίτο μνημόνιο τον Αύγουστο του 2018, αλλά οι τραπεζικοί περιορισμοί συνεχίζουν να υπάρχουν.
26 Αυγούστου 2019 – Ανακοίνωση πλήρους άρσης
Ανακοινώνεται η πλήρης άρση των capital controls. Η απόφαση παρουσιάζεται ως ένδειξη ότι η εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα και την οικονομία έχει αποκατασταθεί σε βαθμό που επιτρέπει την επιστροφή στην ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων.
