Μενδώνη: «H πόλη ανέκτησε το ιστορικό της παλίμψηστο»

Περισσότερα από 300.000 αντικείμενα, που αφηγούνται τη διαδρομή της Θεσσαλονίκης από την ίδρυσή της το 316 π.Χ. έως τις αρχές του 20ού αιώνα, βγήκαν στο φως μέσα από τις πολυετείς ανασκαφές για την κατασκευή του Μετρό Θεσσαλονίκης. Νομίσματα, κοσμήματα, ψηφιδωτά, τοιχογραφίες, εργαλεία, χρηστικά αντικείμενα και εκτεταμένα οικοδομικά κατάλοιπα συνθέτουν ένα μοναδικό αρχαιολογικό αποτύπωμα της πόλης, το οποίο αποκτά πλέον μόνιμη στέγη σε έναν νέο χώρο πολιτισμού στη δυτική Θεσσαλονίκη.

Ένα σημαντικό και αντιπροσωπευτικό δείγμα αυτής της μακραίωνης διαδρομής φιλοξενείται πλέον στο Νέο Μουσείο «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις – Ευρήματα από τις ανασκαφές του Μετρό Θεσσαλονίκης», το οποίο εγκαινίασε το πρωί ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στο Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά.

«Η ονομασία “Θεσσαλονικέων Μητρόπολις” οφείλεται σε επιγραφή του 3ου αιώνα μ.Χ. που αποκαλύφθηκε στις αρχαιολογικές εργασίες στο Σταθμό Βενιζέλου και είναι η ονομασία που ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας αποδίδει στην πόλη», ανέφερε στην αρχή της ομιλίας της η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τονίζοντας ότι πρόκειται για το 29ο κατά σειρά μουσείο, το οποίο αποδίδει το υπουργείο Πολιτισμού από το 2019, ενώ υπογράμμισε ότι η συνολική επένδυση τα τελευταία έξι χρόνια για την υλοποίηση έργων πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη και την Κεντρική Μακεδονία ξεπερνά τα 200 εκατομμύρια ευρώ.

Συγκεκριμένα, το νέο μουσείο στεγάζεται στο κτήριο στρατωνισμού Α3 του πρώην στρατοπέδου Παύλου Μελά, το οποίο ιδρύθηκε από την Οθωμανική Διοίκηση στα τέλη του 19ου αιώνα, ενώ το 2003 χαρακτηρίστηκε μνημείο της νεότερης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, ως σπάνιο δείγμα στρατιωτικής αρχιτεκτονικής. Από σήμερα αποκτά νέα ζωή και νέο ρόλο, καθώς μεταμορφώνεται σε χώρο γνώσης και πολιτισμού. «Η αποκατάσταση και η μετατροπή του σε μουσείο αποτέλεσε ένα σύνθετο και απαιτητικό έργο προϋπολογισμού 12 εκατομμυρίων ευρώ, που ξεκίνησε να υλοποιείται μόλις το Σεπτέμβρη του 2023, με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης», υπογράμμισε η κ. Μενδώνη, επισημαίνοντας ότι η δημιουργία του μουσείου εντάσσεται στο πλαίσιο του ευρύτερου στρατηγικού σχεδίου ανάπλασης του πρώην στρατοπέδου Παύλου Μελά και της αξιοποίησής του ως μητροπολιτικού πάρκου και υπερτοπικού τόπου πρασίνου και πολιτισμού. «Το Μουσείο Θεσσαλονικέων Μητρόπολις συγκροτεί μαζί με τα υπό υλοποίηση παρακείμενα μουσεία του προσφυγικού ελληνισμού από το υπουργείο Πολιτισμού, λίγα μέτρα πιο πίσω, και της Εθνικής Αντίστασης από τον οικείο Δήμο, ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα πολιτισμού, ιστορικής μνήμης, εκπαίδευσης, παιδείας και αναψυχής που συμβάλλει καταλυτικά στην τοπική οικονομική ανάπτυξη και την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων», πρόσθεσε η υπουργός Πολιτισμού.

Το μουσειολογικό και μουσειογραφικό σκεπτικό του μουσείου εκπονήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης (ΕΦΑΠΟΘ), η οποία είχε και την ευθύνη υλοποίησης της έκθεσης. «Με ρυθμούς εντατικούς και προσήλωση στο στόχο κατορθώσαμε να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο, διαδραστικό και συμπεριληπτικό μουσείο, σε διάστημα μόλις ενός έτους. Ένα ζωντανό οργανισμό που θα αποτελεί καθημερινό κύτταρο παιδείας για τη μαθητική κοινότητα, τους κατοίκους της δυτικής Θεσσαλονίκης και για κάθε επισκέπτη», είπε από την πλευρά της η προϊσταμένη της ΕΦΑΠΟΘ Τάνια Πρωτοψάλτη.

Την εκδήλωση άνοιξε ο Δημήτρης Ζυγομαλάς, εκτελών χρέη προϊσταμένου της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κεντρικής Μακεδονίας του υπουργείου Πολιτισμού, φορέα υλοποίησης του έργου. Τον αγιασμό τέλεσε ο Μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Βαρνάβας, ενώ στο πλαίσιο της ομιλίας του είπε πως το συγκεκριμένο μουσείο «δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη σημαντικό έργο υποδομής, αλλά ένα γεγονός βαθιάς πολιτιστικής και πνευματικής σημασίας».

Παρόντες ήταν, μεταξύ άλλων, οι υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, καθώς και οι υφυπουργοί Εσωτερικών (Μακεδονίας – Θράκης) Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος, Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου, Εργασίας ‘Αννα Ευθυμίου και Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης. Το παρών έδωσαν ακόμη η περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνά Αηδονά, ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας Λάζαρος Κυρίζογλου, ο διευθυντής του γραφείου του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη Μιχάλης Μπεκίρης και ο συντονιστής του Γιάννης Παπαγεωργίου, οι βουλευτές Στράτος Σιμόπουλος, Δημήτρης Βαρτζόπουλος και Δημήτρης Κούβελας, δήμαρχοι του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης, καθώς και μέλη του προξενικού σώματος.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μουσικό πρόγραμμα για βιολί και άρπα, το οποίο επιμελήθηκε ο διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης Σίμος Παπάνας.

Το μουσείο θα είναι ανοιχτό για το κοινό από αύριο, καθημερινά (εκτός Τρίτης), από τις 08:30 έως τις 15:30.