Υπερψηφίσθηκε, χτες, από τη Βουλή των Ελλήνων το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Πολιτισμού με τίτλο «Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων-Καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και της φθοράς έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων- Ποινικές διατάξεις- -Σύσταση Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων και λοιπές διατάξεις Υπουργείου Πολιτισμού».
Υπουργείο Πολιτισμού: Νέος νόμος κατά της πλαστογράφησης και διακίνησης έργων τέχνης
Η μέριμνα για την πρόληψη και την καταστολή των αδικημάτων στον χώρο της τέχνης αποτελεί κεφαλαιώδες ζήτημα για την προστασία της ακεραιότητας της ίδιας της τέχνης, των δημιουργών, αλλά και όσων ασχολούνται και εμπλέκονται με αυτή. Ιδιαίτερα -σήμερα- με την αλματώδη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών. Με τις διατάξεις του νόμου του ΥΠΠΟ που υπερψηφίστηκε χτες στη Βουλή, εισάγεται για πρώτη φορά στην ελληνική έννομη τάξη ένα ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο για την πρόληψη και την καταπολέμηση του φαινομένου της πλαστογράφησης και της απάτης, επί έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Μέχρι σήμερα η παραβατική δραστηριότητα στο χώρο της τέχνης αντιμετωπιζόταν με τις γενικές διατάξεις «περί πλαστογραφίας και απάτης του Ποινικού Κώδικα, ενώ προβλεπόταν η επιβολή ποινής μόνον στην περίπτωση της οικονομικής συναλλαγής».
Ειδικότερα, με το νέο νόμο θεσπίζονται διατάξεις για την πρόληψη της τέλεσης αδικημάτων στο χώρο της τέχνης -για την κατασκευή, παραποίηση, έκθεση, διακίνηση διάθεση, κατοχή κατασκευασμένου ή παραποιημένου έργου. Με τις διατάξεις του νόμου διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής των αδικημάτων επί των έργων τέχνης, χωρίς να περιορίζεται σε ορισμένες κατηγορίες συγκεκριμένων έργων, ή υπάρχει διάκριση ανάμεσα σε έργα που καλύπτονται ή όχι από πνευματικά δικαιώματα. Το έργο τέχνης ή το συλλεκτικό αντικείμενο τοποθετείται στο επίκεντρο του συστήματος προστασίας, δεδομένου ότι το ίδιο το έργο γίνεται το έδαφος για την ποινικοποίηση της πλαστογραφίας και της απάτης.
Το έργο τέχνης δεν αποτελεί ούτε εξομοιώνεται με απλό εμπόρευμα. Είναι πολιτιστικό αγαθό προορισμένο για την αιωνιότητα, αποτελώντας κοινό αγαθό για όλους. Τώρα, διευρύνεται το αδίκημα, ώστε να περιλαμβάνει την απάτη σχετικά με την προέλευση, την χρονολογία ή την κατάσταση του έργου ή του συλλεκτικού αντικειμένου, με συνέπεια να καθίσταται εφικτή η τιμώρηση της πλαστογράφησης έργων τέχνης, χωρίς αναγνωρισμένο δημιουργό. Επιπλέον, αποτρέπεται και τιμωρείται η φθορά έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων που ευρίσκονται σε κοινόχρηστους, δημόσιους, δημοτικούς χώρους και χώρους μουσείων.
Αυξάνονται οι ποινές
Με το νέο νόμο αυξάνονται οι προβλεπόμενες ποινές. Η κύρια ποινή ευθυγραμμίζεται με εκείνες που ισχύουν για την απάτη του Ποινικού Κώδικα -φυλάκιση από έξι μήνες έως 5 έτη και χρηματική ποινή από 5.000 έως 120.000 ευρώ. Οι ποινές αυξάνονται σε κάθειρξη 10 ετών και χρηματική ποινή έως 300.000 €, όταν τα αδικήματα διαπράττονται από οργανωμένη ομάδα ή σε εμπορική κλίμακα ή ο δράστης είναι πρόσωπο που έχει χρησιμοποιήσει τις διευκολύνσεις, που παρέχονται από την άσκηση της επαγγελματικής του δραστηριότητας του για την τέλεσή της ή η προκληθείσα ζημιά υπερβαίνει τα 120.000 €.
Επιπλέον, προβλέπεται η σύσταση Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων, στο οποίο θα εγγράφονται, κατόπιν διενέργειας εξετάσεων, φυσικά πρόσωπα με αρμοδιότητα τη διαπίστωση της γνησιότητας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων, καθώς και η σύσταση στο Υπουργείο Πολιτισμού Αυτοτελούς Τμήματος Έργων Τέχνης, που θα συμβάλλει ουσιωδώς στην ενίσχυση της προστασίας των έργων τέχνης.
Προστασία στους παλιούς κινηματογράφους
Παράλληλα, με τις διατάξεις του νέου νόμου διασφαλίζεται η προστασία και βιώσιμη λειτουργία των ιστορικής σημασίας κινηματογράφων, μέσω της σύστασης στο Υπουργείο Πολιτισμού ειδικού Μητρώου, στο οποίο εντάσσονται οι κινηματογράφοι που είναι ήδη χαρακτηρισμένοι ως μνημεία, καθώς και ακίνητα που στεγάζουν κινηματογράφους και για τα οποία έχει καθορισθεί χρήση κινηματογράφου ή έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέα η χρήση κινηματογράφου, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Στους κινηματογράφους που θα ενταχθούν στο Μητρώο παρέχονται οικονομικά κίνητρα και λαμβάνεται ειδική μέριμνα για την προστασία των εγκατεστημένων μισθωτών.
Τέλος, θεσπίζεται ειδική διαδικασία για την επιλογή των οργάνων διοίκησης των ν.π.δ.δ. και ν.π.ι.δ., που εποπτεύονται από τον Υπουργό Πολιτισμού, μέσω δημόσιας ή δημόσιας διεθνούς πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος και αξιολόγησης των υποψηφίων από πενταμελή Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης και Επιλογής.
