Το φαινόμενο του Transhumanisme
Δημοσθένης Δαββετας
Καθηγητης Φιλοσοφίας της Τέχνης , Ποιητης, εικαστικός, γεωπολιτιστικός
αναλυτής.
Κάποτε επρόκειτο για σκηνές απο βιβλία η φιλμς επιστημονικής φαντασίας . Σημερα πρόκειται για πραγματικότητα. Λέγεται Transhumanisme. Η ιδεολογία του αναπτύσσεται κυρίως στις ΗΠΑ με φανατικούς υποστηρικτές στην Ευρωπη. Επιδιώκει ν’αλλαξει την ως τώρα φιλοσοφια της Ιατρικής.
Απο την εποχή του Ιπποκράτη και του Πλατωνα η Ιατρική λειτουργούσε θεραπευτικά. Ήθελε να διορθώσει την αρρώστια που την αντιμετώπιζε σαν λάθος. Όπως αντίστοιχα κι ο Δικαστής ήθελε να θεραπεύσει μέσω νόμου την προκληθεισα αταξία ( την κοινωνική ασθένεια) και να επανέλθει έτσι η κοινωνική τάξη. Αυτή η Κλασσικη φιλοσοφια θεωρείται πια ξεπερασμένη , μιας και χαρις στις νέες τεχνολογίες ,τις NBIC , (απο τ’ακρωνυμια τους N: νανοτεχνολογία, B:βιοτεχνολογία , I-information-πληροφορική, C: conquitivisme-τεχνητή ευφυΐα – ρομποτική) με την πρόσθεση εκτυπωτικων μηχανημάτων , μπορούμε να δούμε τα ιατρικά επαγγέλματα υπό διαφορετική οπτική . Να τα δούμε δηλαδή , όχι σαν διορθωτικά αλλα σαν βελτιωτικά του Ανθρωπου. Του μεγεθύνουν , του μεταβάλλουν την φυσική του πραγματικότητα. Όπως στην κυβερνογλωσσα γινεται λόγος για “μεγενθυντες” του πραγματικού που εμπλουτίζουν τα εικονικά δεδομένα , έτσι ανάλογα μπορεί να εμπλουτιστούν τα δεδομένα του ανθρώπινου σώματος με περισσότερες πληροφορίες. Σύμφωνα με τον Transhumanisme πρόκειται για μια μορφή επανάστασης στην Ιατρική όπως παλαιότερα θεωρήθηκε στο ξεκίνημα της η πλαστική χειρουργική. Αυτή η φιλοσοφια , θέλει να εργαστεί ξεπερνώντας το κλασικό αισθητικό δίλλημα Ωραίο-Άσχημο. Όπως στην μοντέρνα τέχνη οι Γιοζεφ Μπους και Μαρσελ Ντυσαμπ δούλεψαν την γλυπτική ως μετα-αισθητικό , αντιαντιγραφικο της Φυσης προϊόν , έτσι και ο Transhumanisme , δεν υποτάσσεται στις φυσικές ατέλειες και θέλει να τις βελτιώσει , συνεχίζοντας τ’ονειρο του Ντεκαρτ , του Διαφωτισμου και του Ανθρωπισμού που ήθελαν τον Άνθρωπο κυρίαρχο της Φύσης. Μια τέτοια φιλοσοφια , στηρίζεται επισης στην Νιτσεϊκή πρόταση περί του τέλους της Ηθικής. Προτεραιότητα πια εχει το ανθρώπινο βίωμα κι όχι τα προϋπάρχοντα μοντέλα Ιδεών. Μετρα περισσότερο η προσωπική εμπειρια ζωής παρά η φυσική θεση ( ειτε εκ Γεννήσεως ειτε εκ παθολογίας). Μ’αυτη την φιλοςοφια του Tanshumanisme , όπως διορθώνεις την αρρώστια θα μπορείς να διορθώσεις και μια φυσική κατάσταση που δεν θεωρείται όμως αρρώστια , όπως πχ ο νανισμος. Το ίδιο πια δεν θεωρείται βιολογική συνέπεια το γήρας η ο θάνατος μιας και, αν αντιμετωπισθούν ως ασθένειες , μπορούν ν’αντιμετωπιςτουν Ιατρικά μέσω των νέων τεχνολογιών , που φιλοδοξούν να τις εξαφανίσουν. Το κίνημα του Transhumanisme εχει στις τάξεις του σπουδαίους επιστήμονες. Διαπερνάται δε απο δυο κυρίαρχες τάσεις. Η μια θέλει να βελτιώσει , να εμπλουτίσει τον Άνθρωπο δίχως ν’απειληθει η ανθρωπιά του. Κι η άλλη με πρωταγωνιστή τον διάσημο Ray Kurzweil, αναζητά μια “μετα-ανθρωπιά” μέσα απο τις “τεχνοκατασκευες”. Πρόκειται για πολύ ριζοσπαστική θεση. Ανάμεσα στην ισορροπία των δυο τάσεων βρίσκεται το ζητούμενο , όπου η τεχνική μπορεί μεν να θεραπεύσει την αρρώστια του Αλτσχάιμερ η του καρκίνου, αλλα να μην χαθεί και τελείως η ” ανθρωπιά “του Ανθρώπου. Ειδικά στην σημερινή εποχή, όπου η τεχνική γίνεται σύγχρονη “θεολογια” και η ανθρωπιά ολο και σπανίζει, είναι περισσότερο από αναγκαίο, να γίνει προσπάθεια ισορροπίας μεταξύ τεχνικής και ανθρωπιάς. Το μέλλον ναι βρίσκεται στην τεχνολογική καινοτομία. Ομως μια απάνθρωπη τεχνική δεν είναι το ζητούμενο. Το ζητούμενο είναι μια ανθρώπινη τεχνική.
Δημοσθένης Δαββετας
Καθηγητης Φιλοσοφίας της Τέχνης , Ποιητης, εικαστικός, γεωπολιτιστικός
αναλυτής.
