του Δημήτρη Κουτσούκου
Η στρατιωτική παρέλαση της 25ης Μαρτίου 2026 στην Αθήνα δεν είχε μόνο επετειακό χαρακτήρα. Ήταν και μια σαφής παρουσίαση της νέας κατεύθυνσης των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, με σύγχρονα οπλικά συστήματα, μέσα επιτήρησης, αντι-drone τεχνολογία, μη επανδρωμένα αεροχήματα και κινητά κέντρα διοίκησης που εμφανίστηκαν μπροστά στο κοινό.
Η φετινή εικόνα της παρέλασης ανέδειξε στην πράξη τη φιλοσοφία της «Ατζέντας 2030» και του νέου Δόγματος Αποτροπής. Ο στόχος είναι διπλός: από τη μία η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας και από την άλλη η ανάπτυξη ενός εγχώριου οικοσυστήματος αμυντικής καινοτομίας, με μεγαλύτερη συμμετοχή ελληνικών δομών, εργοστασίων και βιομηχανιών.
Για πρώτη φορά, το σύνολο του προσωπικού παρέλασε με τη νέα στολή του «Σύγχρονου Μαχητή», σηματοδοτώντας ότι ο εκσυγχρονισμός δεν αφορά μόνο τα μέσα και τα οπλικά συστήματα, αλλά και τον ίδιο τον στρατιώτη, με νέα πρότυπα προστασίας, ευελιξίας και επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας.
Μ1117 με μέσα ηλεκτρονικής επιτήρησης
Ανάμεσα στα μέσα που ξεχώρισαν ήταν τα τεθωρακισμένα οχήματα αναγνώρισης Μ1117, τα οποία έχουν ενταχθεί πρόσφατα στον Ελληνικό Στρατό. Τα συγκεκριμένα οχήματα φέρουν ηλεκτρονικούς αισθητήρες που σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν από το 306 Εργοστάσιο Βάσης του Στρατού Ξηράς. Διαθέτουν κάμερα υψηλής ευκρίνειας και σύστημα drone, λειτουργώντας ως αυτόνομα συστήματα επιτήρησης με δυνατότητα μετάδοσης εικόνας σε πραγματικό χρόνο προς τα Κέντρα Επιχειρήσεων.
Τορπίλες Seahake Mod 4
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η παρουσία των τορπιλών Seahake Mod 4 επί ρυμουλκουμένου. Πρόκειται για βαρέως τύπου τορπίλες γερμανικής κατασκευής, σχεδιασμένες για βολή από υποβρύχια. Χρησιμοποιούν προηγμένο σύστημα καθοδήγησης οπτικής ίνας, δίνοντας στο υποβρύχιο τη δυνατότητα να διατηρεί τον έλεγχο και να ανανεώνει τα δεδομένα στόχευσης μέχρι την προσβολή του στόχου. Το σύστημα έχει σχεδιαστεί για επιχειρήσεις τόσο σε βαθιά όσο και σε ρηχά ύδατα.
Κατευθυνόμενο βλήμα Aster 30
Στην παρέλαση παρουσιάστηκε επίσης το κατευθυνόμενο βλήμα επιφανείας-αέρος Aster 30, ένα από τα πλέον σύγχρονα συστήματα αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς. Είναι σχεδιασμένο για την αντιμετώπιση αεροσκαφών, πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροχημάτων και αποτελεί βασικό πυλώνα μιας σύγχρονης αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας.
Αντι-drone σύστημα «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ»
Ξεχωριστή θέση στην παρέλαση είχε το σύστημα αντιμετώπισης drone «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ», το οποίο μπορεί να εντοπίζει και να εξουδετερώνει εχθρικά drone μέσω ηλεκτρονικών παρεμβολών. Πρόκειται για το πρώτο προϊόν συνεργασίας του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας με την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία. Το σύστημα έχει ήδη εγκατασταθεί σε φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού που επιχειρούν στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της επιχείρησης «ΑΣΠΙΔΕΣ».
Σύστημα «ΥΠΕΡΙΩΝ»
Το «Υπερίων» αποτελεί την επόμενη εξέλιξη της ελληνικής αντι-drone τεχνολογίας. Βρίσκεται σε στάδιο προχωρημένων δοκιμών από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία και έχει τη δυνατότητα αυτόματου εντοπισμού και εξουδετέρωσης επιτιθέμενων drone, προσφέροντας κάλυψη 360 μοιρών στις μονάδες.
Μη επανδρωμένο αεροσκάφος S-100
Το υπερσύγχρονο drone S-100, που περιλαμβάνεται στον εξοπλισμό των νέων φρεγατών Belharra, παρουσιάστηκε επίσης στην παρέλαση. Το σύστημα έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει, να προσδιορίζει και να στοχοποιεί πιθανές απειλές σε βάθος έως 100 χιλιομέτρων, χωρίς την παρέμβαση χειριστή.
«ΑΡΧΥΤΑΣ»
Ανάμεσα στα πιο χαρακτηριστικά ελληνικά προγράμματα ήταν το μη επανδρωμένο αερόχημα «ΑΡΧΥΤΑΣ», προϊόν συνεργασίας της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων, της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και εταιρειών του ιδιωτικού τομέα. Διαθέτει δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, μπορεί να επιχειρεί από ξηρά και πλοία, φτάνει σε ύψος περίπου 5.000 μέτρων και έχει αυτονομία έως δύο ώρες.
A900
Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και τα μη επανδρωμένα αεροχήματα A900, ένα μη επανδρωμένο ελικόπτερο που χρησιμοποιείται από τα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού. Με σύγχρονο ηλεκτρο-οπτικό σύστημα, προσφέρει ζωντανή μετάδοση και καθαρή αποτύπωση της επιφάνειας σε βάθος έως 30 χιλιομέτρων.
Υποβρύχιο scooter Rotinor
Το υποβρύχιο scooter Rotinor χρησιμοποιείται σε ειδικές αποστολές κατάδυσης και επιχειρήσεις αφανoύς διείσδυσης. Αποτελεί μέσο υποβοήθησης δύτη και αξιοποιείται από τους Υποβρύχιους Καταστροφείς για αθόρυβη και ταχεία προσέγγιση στην περιοχή επιχειρήσεων.
Robot EOD Μηχανικού
Στην παρέλαση συμμετείχαν και οχήματα γενικής χρήσης με ρομποτικά συστήματα εξουδετέρωσης αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών. Η σημασία τους είναι κρίσιμη, καθώς δίνουν τη δυνατότητα απομακρυσμένης διαχείρισης και εξουδετέρωσης βομβών χωρίς έκθεση του προσωπικού σε άμεσο κίνδυνο.
ΣΜΗΕΑ V-BAT
Το V-BAT είναι ένα από τα λίγα διεθνώς συστήματα drone με δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης. Διαθέτει μεγάλη αυτονομία πτήσης και μπορεί να επιτηρεί περιοχές σε βάθος 200 χιλιομέτρων για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, αναλαμβάνοντας αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης, στοχοποίησης αλλά και έρευνας-διάσωσης.
Κινητή μονάδα παραγωγής drone
Από τα πιο χαρακτηριστικά καινοτόμα μέσα που παρουσιάστηκαν ήταν η κινητή μονάδα παραγωγής drone. Οι αυτόνομες αυτές μονάδες έχουν κατασκευαστεί από το 306 Εργοστάσιο Βάσης Τεχνικού και διαθέτουν εξοπλισμό τρισδιάστατης εκτύπωσης για την παραγωγή ανταλλακτικών και drone στο πεδίο. Μπορούν να παράγουν επιτόπου έως και 1.000 FPV drone τον χρόνο.
Τακτικός Σταθμός Διοίκησης και Ελέγχου
Ο κινητός σταθμός Command and Control αποτελεί ένα αυτόνομο κέντρο ελέγχου επιχειρήσεων, εξοπλισμένο με σύγχρονα μέσα επικοινωνιών και ψηφιακές εφαρμογές. Η αποστολή του είναι η μεταφορά σε πραγματικό χρόνο της εικόνας του πεδίου μάχης, επιτρέποντας ταχύτερη λήψη αποφάσεων και καλύτερο συντονισμό.
Σταθμός επικοινωνιών «ΜΕΤΟΙΚΟΣ»
Ο «ΜΕΤΟΙΚΟΣ», σχεδιασμένος και συναρμολογημένος από το Εργοστάσιο Τηλεπικοινωνιακών και Ηλεκτρονικών Μέσων της Πολεμικής Αεροπορίας, αποτελεί έναν αυτόνομο και ευέλικτο κόμβο επικοινωνιών. Έχει σχεδιαστεί ώστε να αποκαθιστά ή να ενισχύει τις επικοινωνίες σε κάθε περιβάλλον και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.
«ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ» για φυσικές καταστροφές
Στην παρέλαση παρουσιάστηκε και ο τακτικός σταθμός αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών «ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ», ένα κινητό επιχειρησιακό κέντρο που μπορεί να συντονίζει αποστολές σε περιπτώσεις φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών. Διαθέτει σύγχρονα συστήματα επικοινωνιών, μη επανδρωμένα αεροχήματα και θερμικές και οπτικές κάμερες παρατήρησης.
Η συνολική εικόνα της φετινής παρέλασης έδειξε ότι η Ελλάδα επιχειρεί να συνδέσει την επιχειρησιακή της αναβάθμιση με την τεχνολογική καινοτομία και την εγχώρια παραγωγή. Τα μέσα που παρουσιάστηκαν δεν είχαν μόνο χαρακτήρα επίδειξης, αλλά λειτούργησαν και ως μήνυμα για την κατεύθυνση που ακολουθούν πλέον οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, σε μια περίοδο όπου η ταχύτητα, η πληροφορία, τα drones, η δικτύωση και η αντιαεροπορική προστασία αποκτούν όλο και μεγαλύτερο βάρος.
