Νέα ρύθμιση για τη διευκόλυνση της ίδρυσης και λειτουργίας παραρτημάτων των μη κρατικών πανεπιστημίων

Αν το μητρικό ίδρυμα βρίσκεται μεταξύ των κορυφαίων 20 στις διεθνείς κατατάξεις, επιτρέπεται η λειτουργία παραρτήματος με μία Σχολή και ένα πρόγραμμα – «Το σύστημα αξιολόγησης δεν αλλάζει, ούτε γίνεται πιο “light”», δήλωσε ο υφυπουργός Παιδείας Νικόλαος Παπαϊωάννου

Αλλαγές σε θέματα λειτουργίας, αδειοδότησης, επαναξιολόγησης αιτήσεων και διοικητικών διαδικασιών για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, συμπεριλαμβάνονται στη νέα νομοθετική ρύθμιση, η οποία έχει κατατεθεί από την υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη στη Βουλή.

Οι τροποποιήσεις στο νομοθετικό πλαίσιο, που αφορά την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.) αλλοδαπών ΑΕΙ στην Ελλάδα, εντάσσονται στον νόμο 5094/2024.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διεύρυνση δυνατοτήτων λειτουργίας παραρτημάτων, με ειδικές εξαιρέσεις για πανεπιστήμια υψηλής διεθνούς κατάταξης. Στη θεσμοθέτηση δυνατότητας άπαξ επαναξιολόγησης του φακέλου όταν υπάρχει αρνητική γνωμοδότηση από την ΕΘ.Α.Ε.Ε. Στον καθορισμό προθεσμιών και αναπροσαρμογή τελών μέσω υπουργικών αποφάσεων.

«Όποιοι από εκείνους που “κόπηκαν” στην αξιολόγηση το επιθυμούν, μπορούν να επανακαταθέσουν το φάκελο, δεν γνωρίζω, όμως, ποιοι θα είναι», δηλώνει στο protothema.gr o υφυπουργός Ανώτατης Εκπαίδευσης, Καθηγητής Νικόλαος Παπαϊωάννου, με αφορμή το “φρένο” στις δύο Νομικές Σχολές ιδιωτικών πανεπιστημίων από την ΕΘΑΑΕ.

Όπως δε προσθέτει ο ίδιος, «εκτός από αυτές, εκτιμώ ότι θα έχουμε πάνω από 3 ή 4 αιτήσεις νέων πανεπιστημίων ενώ αναμένεται να έρθει νωρίτερα η καταληκτική ημερομηνία της 31ης Μαρτίου για την υποβολή των φακέλων από τους ενδιαφερόμενους, ώστε να λειτουργήσουν το επόμενο ακαδημαϊκό έτος 2026-27».

Σε κάθε περίπτωση, αναφορικά με την τροπολογία, θα πει: «Το σύστημα αξιολόγησης δεν αλλάζει, ούτε γίνεται πιο “light”. Η αξιολόγηση των μη κρατικών πανεπιστημίων θα ακολουθήσει φέτος την ίδια διαδικασία που είχε και πέρσι».

Συνολικά, στόχος των ρυθμίσεων είναι η αποσαφήνιση διαδικασιών, η ενίσχυση της ευελιξίας και η διευκόλυνση λειτουργίας παραρτημάτων διεθνώς αναγνωρισμένων πανεπιστημίων.

Διεύρυνση δυνατοτήτων λειτουργίας παραρτημάτων
Με τις νέες ρυθμίσεις, τροποποιείται η περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 137, που αφορά τον ελάχιστο αριθμό Σχολών, που απαιτούνται για τη λειτουργία ενός παραρτήματος. Συγκεκριμένα, πέραν της απαίτησης για τουλάχιστον τρεις Σχολές με ένα πρόγραμμα πρώτου κύκλου σπουδών η καθεμία, να προβλέπονται πλέον δύο εξαιρέσεις:

Εφόσον το μητρικό ίδρυμα βρίσκεται στις πρώτες είκοσι θέσεις διεθνούς πανεπιστημιακής κατάταξης, το παράρτημα μπορεί να λειτουργεί με μία μόνο Σχολή και ένα πρόγραμμα σπουδών.

Αν το μητρικό ίδρυμα καταλαμβάνει, σε δύο διακριτές περιπτώσεις, μία από τις πρώτες είκοσι θέσεις διεθνούς κατάταξης σχολών ή επιστημονικών αντικειμένων, επιτρέπεται επίσης η λειτουργία παραρτήματος με μία Σχολή και ένα πρόγραμμα.

Οι λοιπές προϋποθέσεις του άρθρου εξακολουθούν να εφαρμόζονται και στις δύο αυτές εξαιρέσεις.

Θεσμοθέτηση διαδικασίας επαναξιολόγησης αιτήσεων
Σημαντική αλλαγή αποτελεί η προσθήκη του νέου άρθρου 139Α, με το οποίο καθιερώνεται η δυνατότητα επαναξιολόγησης, άπαξ, του φακέλου για την έκδοση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος Ν.Π.Π.Ε. Η επαναξιολόγηση μπορεί να ζητηθεί όταν η ΕΘ.Α.Ε.Ε. έχει εκδώσει αρνητική γνωμοδότηση σχετικά με τη συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 137.

Η αίτηση επαναξιολόγησης:

• υποβάλλεται χωρίς εκ νέου κατάθεση εγγυητικής επιστολής ή παραβόλου,
• απαιτεί καταβολή τέλους επαναξιολόγησης,
• προϋποθέτει παραίτηση από την άσκηση ένδικων βοηθημάτων κατά της αρχικής αρνητικής γνωμοδότησης ή απορριπτικής υπουργικής απόφασης.

Η αίτηση, συνοδευόμενη από τον φάκελο, υποβάλλεται ηλεκτρονικά εντός 60 ημερών από την κοινοποίηση της αρνητικής γνωμοδότησης και αποστέλλεται άμεσα από το Υπουργείο στην ΕΘ.Α.Ε.Ε.

Η επαναξιολόγηση αφορά αποκλειστικά τη θεραπεία των λόγων απόρριψης και συνοδεύεται από τα αναγκαία δικαιολογητικά. Η ΕΘ.Α.Ε.Ε. οφείλει να εξετάζει το αίτημα εντός των προθεσμιών της παρ. 4 του άρθρου 139.

Το τέλος επαναξιολόγησης ορίζεται στα 35.000 ευρώ, με δυνατότητα αναπροσαρμογής με υπουργική απόφαση σύμφωνα με το νέο άρθρο 189 παρ. 7Β.

Σε περίπτωση που εγκριθεί η άδεια μετά από επαναξιολόγηση, αυτή ισχύει για το αμέσως επόμενο ακαδημαϊκό έτος από εκείνο που είχε αρχικά αιτηθεί.

Εφαρμογή της διαδικασίας σε εκκρεμείς αιτήσεις
Η δυνατότητα επαναξιολόγησης εφαρμόζεται και για τις αιτήσεις που έχουν ήδη υποβληθεί πριν την έναρξη ισχύος της νέας διάταξης. Για αυτές, η προθεσμία των 60 ημερών εκκινεί από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του νέου νόμου.

Καθορισμός προθεσμιών και αναπροσαρμογή τελών
Με υπουργική απόφαση ορίζεται η καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων Ν.Π.Π.Ε. για την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά. Η απόφαση αναρτάται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου και στη «ΔΙΑΥΓΕΙΑ».

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μπορεί να αναπροσαρμόζεται το τέλος επαναξιολόγησης.

Τα ανωτέρω, αποτελούν προσθήκες των παραγράφων 7Α και 7Β στο άρθρο 189.

Στόχευση των ρυθμίσεων
Οι νέες διατάξεις επιχειρούν να αποσαφηνίσουν κρίσιμες διαδικασίες για την αδειοδότηση των παραρτημάτων, να παράσχουν στους ενδιαφερόμενους φορείς τη δυνατότητα άπαξ επαναξιολόγησης των φακέλων τους και να διαμορφώσουν πιο ευέλικτο πλαίσιο λειτουργίας για τα παραρτήματα πανεπιστημίων υψηλής διεθνούς κατάταξης.

Παράλληλα, καθιερώνουν ρυθμίσεις που αφορούν τις προθεσμίες και τις διοικητικές πράξεις, επιδιώκοντας να διασφαλίσουν την ομαλή εφαρμογή του νόμου 5094/2024 και τη διαφάνεια στη διαδικασία αδειοδότησης των Ν.Π.Π.Ε.

Αναλυτικά η ρύθμιση
Ρυθμίσεις για τα παραρτήματα Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της αλλοδαπής – Προϋποθέσεις για την έκδοση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας – Τροποποίηση περ. β) παρ. 1 άρθρου 137 ν. 5094/2024 – Επαναξιολόγηση αίτησης για έκδοση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων – Προσθήκη άρθρου 139Α στον ν. 5094/2024 – Καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων εγκατάστασης και λειτουργίας – Αναπροσαρμογή τέλους επαναξιολόγησης – Εξουσιοδοτική διάταξη – Προσθήκη παρ. 7Α και 7Β στο άρθρο 139 ν. 5094/2024

1. Στην περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 137 του ν. 5094/2024 (Α’ 39), περί του καθορισμού ελάχιστου αριθμού σχολών στα παραρτήματα Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.) των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.) της αλλοδαπής, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) προστίθεται νέο, τρίτο, εδάφιο, β) στο τελευταίο εδάφιο, οι λέξεις «στην περίπτωση του δευτέρου εδαφίου» αντικαθίστανται από τις λέξεις «στις περιπτώσεις του δευτέρου και του τρίτου εδαφίου», και
   η περ. β) διαμορφώνεται ως εξής:

«β) Κάθε παράρτημα Ν.Π.Π.Ε. διαθέτει κατ’ ελάχιστον τρεις (3) Σχολές, με ένα (1) τουλάχιστον πρόγραμμα πρώτου κύκλου σπουδών η καθεμία. Εξαιρετικά, και εφόσον το μητρικό ίδρυμα καταλαμβάνει μια από τις πρώτες είκοσι (20) θέσεις σε διεθνή κατάταξη πανεπιστημίων, το παράρτημα – Ν.Π.Π.Ε. δύναται να αποτελείται από μία (1) κατ’ ελάχιστον Σχολή με ένα (1) τουλάχιστον πρόγραμμα κύκλου σπουδών. Ομοίως, εφόσον το μητρικό ίδρυμα καταλαμβάνει σε δύο (2) τουλάχιστον διακριτές περιπτώσεις μια από τις πρώτες είκοσι (20) θέσεις σε διεθνή κατάταξη σχολών ή επιστημονικών αντικειμένων, το παράρτημα Ν.Π.Π.Ε. δύναται να αποτελείται από μία κατ’ ελάχιστον (1) Σχολή με ένα (1) τουλάχιστον πρόγραμμα κύκλου σπουδών. Οι λοιπές προϋποθέσεις του παρόντος εφαρμόζονται και στις περιπτώσεις του δευτέρου και του τρίτου εδαφίου.».

2. Στον ν. 5094/2024 προστίθεται άρθρο 139Α ως εξής:

«Άρθρο 139Α
Επαναξιολόγηση αίτησης για έκδοση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων – Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης

1. Ο φάκελος για την έκδοση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος, υπό τη μορφή Ν.Π.Π.Ε., δύναται να επαναξιολογείται άπαξ μετά την κοινοποίηση στο αιτούν μητρικό ίδρυμα της
   αρνητικής γνώμης της ΕΘ.Α.Ε.Ε., σχετικά με τη συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 137, οι οποίες εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της, κατόπιν υποβολής σχετικής αίτησης, χωρίς να απαιτείται η κατάθεση νέας εγγυητικής επιστολής και παραβόλου. Προϋποθέσεις για την άσκηση αίτησης επαναξιολόγησης είναι:

α) η καταβολή τέλους επαναξιολόγησης σύμφωνα με την παρ. 2 και

β) η παραίτηση από την άσκηση ενδίκων βοηθημάτων κατά της αρχικής αρνητικής γνώμης της ΕΘ.Α.Α.Ε. ή απορριπτικής απόφασης του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Η αίτηση, η οποία συνοδεύεται από τον σχετικό φάκελο, υποβάλλεται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας προς το αρμόδιο Τμήμα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, εντός αποκλειστικής προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από την κοινοποίηση της σχετικής αρνητικής γνώμης στο αιτούν μητρικό ίδρυμα. Η αίτηση με τον σχετικό φάκελο διαβιβάζεται αμελλητί στην ΕΘ.Α.Ε.Ε. για νέα κρίση. Το αίτημα επαναξιολόγησης αναφέρεται αποκλειστικά στη θεραπεία των λόγων απόρριψης και συνοδεύεται από τα αναγκαία προς τούτο δικαιολογητικά έγγραφα. Η ΕΘ.Α.Α.Ε. επανεξετάζει το αίτημα εντός των προθεσμιών της παρ. 4 του άρθρου 139 και διαβιβάζει τη γνώμη της στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

2. Για την επαναξιολόγηση της αίτησης απαιτείται η καταβολή τέλους επαναξιολόγησης ύψους τριάντα πέντε χιλιάδων (35.000) ευρώ, το οποίο δύναται να αναπροσαρμόζεται με την απόφαση της παρ. 7Β του άρθρου 189.
3. Σε περίπτωση έκδοσης άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος – Ν.Π.Π.Ε. κατόπιν αιτήματος επαναξιολόγησης, η χορηγούμενη άδεια αφορά στο αμέσως επόμενο ακαδημαϊκό έτος από το αρχικώς αιτούμενο.».
4. Η παρ. 2 εφαρμόζεται και στην περίπτωση εξέτασης αιτήσεων υποψηφίων φορέων για την έκδοση αδείας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων – Ν.Π.Π.Ε. που έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος. Η προθεσμία του τρίτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 139Α του ν. 5094/2024 για την υποβολή της αίτησης επαναξιολόγησης στην περίπτωση αυτή εκκινεί από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
5. Στο άρθρο 189 του ν. 5094/2024, περί των εξουσιοδοτικών διατάξεων του Κεφαλαίου Γ’ του Μέρους Δ’ του νόμου αυτού, προστίθενται παρ. 7Α και 7Β ως εξής: «7Α. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, η οποία αναρτάται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, καθώς και στον ιστότοπο «ΔΙΑΥΓΕΙΑ», ορίζεται η καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων εγκατάστασης και λειτουργίας των παραρτημάτων – Ν.Π.Π.Ε., σύμφωνα με το άρθρο 139, για την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά.

7Β. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δύναται να αναπροσαρμόζεται το τέλος επαναξιολόγησης της παρ. 2 του άρθρου 139Α».