του Δημήτρη Κούτσουκου
Μια είδηση από το πεδίο της αιματολογίας αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τη θεραπεία του λεμφώματος Hodgkin. Σε συνέδριο για τον καρκίνο του αίματος στις ΗΠΑ, Ισραηλινοί γιατροί παρουσίασαν μια μεγάλη κλινική μελέτη που καταγράφει ένα αποτέλεσμα το οποίο δύσκολα αφήνει αδιάφορο όποιον το ακούει. Στον πρώτο χρόνο θεραπείας, το ποσοστό επιβίωσης των ασθενών έφτασε το απόλυτο. Και αυτό δεν προέρχεται από μια μικρή ομάδα αλλά από σχεδόν εκατό ασθενείς σε δεκαπέντε διαφορετικά νοσοκομεία.
Ο Δρ Zvi Forgas από το Soroka Medical Center και η Δρ Tzofia Levy από το Rambam Health Care Campus συντόνισαν μια εθνική προσπάθεια που για πρώτη φορά συγκέντρωσε σε ενιαίο σύνολο τα στοιχεία των μεγάλων ισραηλινών κέντρων. Η Levy, που παρουσιάζει τα αποτελέσματα στο συνέδριο ASH, μίλησε για ένα σημείο καμπής. Όπως εξήγησε, η ανταπόκριση των ασθενών ήταν τόσο γρήγορη ώστε μέσα σε λίγες εβδομάδες οι γιατροί έβλεπαν σαφή υποχώρηση της νόσου. Σε πολλές περιπτώσεις η εικόνα που εμφάνιζαν οι εξετάσεις θύμιζε διαδρομή προς πλήρη αποκατάσταση.
Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί. Το 95 τοις εκατό των ασθενών παρουσίασε πλήρη ανάρρωση. Το 83 τοις εκατό είδε σχεδόν ολική εξαφάνιση της νόσου μετά από δύο κύκλους θεραπείας. Μόνο το 4 τοις εκατό χρειάστηκε επιπλέον ακτινοθεραπεία. Για ένα νόσημα που ήδη θεωρείται θεραπεύσιμο, τα αποτελέσματα αυτά ανεβάζουν τον πήχη.
Το λέμφωμα Hodgkin αντιστοιχεί περίπου στο ένα δέκατο των περιστατικών λεμφωμάτων. Πολλοί ασθενείς είναι νεαροί ενήλικες που για πρώτη φορά αντιλαμβάνονται ότι κάτι δεν πάει καλά όταν εμφανιστούν διογκωμένοι λεμφαδένες, επίμονος πυρετός, νυχτερινές εφιδρώσεις ή ανεξήγητη απώλεια βάρους. Η διάγνωση βασίζεται σε βιοψία και απεικόνιση με PET CT. Η θεραπεία συνδυάζει χημειοθεραπεία και βιολογικά φάρμακα ενώ η ακτινοθεραπεία εφαρμόζεται πιο περιορισμένα.
Για τους ασθενείς, το βάρος των παρενεργειών αποτελεί πάντοτε μέρος της πραγματικότητας. Ο Δρ Roy Vitkon του Ichilov Medical Center το έθεσε με καθαρό τρόπο. Θύμισε ότι τα παλιότερα σχήματα πρόσφεραν καλά αποτελέσματα αλλά με δύσκολη καθημερινότητα για όσους τα λάμβαναν. Τόνισε ότι μια μεγάλη γερμανική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Lancet είχε ήδη δώσει ελπίδες για μια πιο προσιτή και πιο φιλική θεραπεία. Όταν τα στοιχεία έφτασαν στο Ισραήλ, οι ομάδες των νοσοκομείων έσπευσαν να την εφαρμόσουν σε πραγματικές συνθήκες.
Σε διάστημα δύο ετών συγκεντρώθηκαν δεδομένα σχεδόν εκατό ασθενών. Για πρώτη φορά μια χώρα παρουσίασε τόσο εκτεταμένα στοιχεία από την καθημερινή κλινική πράξη. Ο Vitkon χαρακτήρισε την εθνική συνεργασία επίτευγμα από μόνη της και υπογράμμισε ότι η σύμπτωση των ισραηλινών αποτελεσμάτων με τα γερμανικά δίνει στους γιατρούς την αναγκαία ασφάλεια για να προχωρήσουν.
Πίσω από τους αριθμούς υπάρχουν άνθρωποι που βλέπουν την αρρώστια να υποχωρεί γρήγορα και που νιώθουν ότι η ζωή τους επιστρέφει στο σημείο πριν από τη διάγνωση. Η έρευνα δεν σταματά εδώ. Οι επιστήμονες θέλουν να δουν αν τα αποτελέσματα αυτά διατηρούνται στο βάθος του χρόνου. Προς το παρόν όμως, η εικόνα είναι σαφής. Μια θεραπευτική προσέγγιση που ξεκίνησε ως πείραμα εξελίσσεται σε νέο σημείο αναφοράς και δίνει σε πολλούς ασθενείς κάτι που δύσκολα μετριέται με στατιστικές. Δίνει ξανά την αίσθηση της προοπτικής.
