Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρώσος ομόλογός του Βλαντίμιρ Πούτιν χαρακτήρισαν «εποικοδομητική» τη συνάντηση που είχαν στην Αλάσκα, παρότι δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία για εκεχειρία στην Ουκρανία.
Ύστερα από σχεδόν τρεις ώρες συνομιλιών στην αεροπορική βάση Έλμεντορφ-Ρίτσαρντσον κοντά στο Άνκορατζ της Αλάσκας, οι δύο ηγέτες παραχώρησαν κοινή συνέντευξη Τύπου. Παρότι είθισται ο οικοδεσπότης να παίρνει πρώτος τον λόγο, ο πρόεδρος της Ρωσίας μίλησε πρώτος στη συνέντευξη Τύπου, αναφέροντας πως η συνάντηση έγινε σε «εποικοδομητική ατμόσφαιρα αμοιβαίου σεβασμού», χαρακτηρίζοντας «διεξοδικές» τις διαπραγματεύσεις.
Χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες σχετικά με τα όσα συμφωνήθηκαν στις συνομιλίες με τον Aμερικανό ομόλογό του, ο Πούτιν εξέφρασε την ελπίδα πως θα αποτελέσουν «σημείο αναφοράς, όχι μόνο για τη διευθέτηση του ουκρανικού ζητήματος» αλλά και για να δρομολογηθεί η αποκατάσταση των σχέσεων Ρωσίας-ΗΠΑ. Είπε ότι οι δύο χώρες μπορούν να οικοδομήσουν μια επιχειρηματική και επενδυτική συνεργασία σε πολλούς τομείς, όπως στην ενέργεια, στην τεχνολογία, στην εξερεύνηση του διαστήματος και στην Αρκτική.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν επανέλαβε τη θέση της Μόσχας πως η εξάλειψη των αιτίων αυτής της σύγκρουσης είναι προϋπόθεση για να υπάρξει μια μακροχρόνια επίλυση της κρίσης. «Έχω κάθε λόγο να πιστεύω ότι συνεχίζοντας αυτήν την πορεία, μπορούμε να τερματίσουμε τη σύγκρουση στην Ουκρανία το συντομότερο δυνατόν».
Εξέφρασε την ελπίδα πως η αμοιβαία κατανόηση θα φέρει την ειρήνη στην Ουκρανία και ότι δεν θα υπονομευθεί η πρόοδος που σημειώθηκε στη διάρκεια της συνόδου κορυφής στην Αλάσκα, αφήνοντας αιχμές για τους Ευρωπαίους συμμάχους του Κιέβου. «Ελπίζουμε πως δεν θα εγείρουν εμπόδια και δεν θα επιχειρήσουν να υπονομεύσουν την πρόοδο μέσω προκλήσεων ή μηχανορραφιών στο παρασκήνιο», είπε ο Πούτιν.
«Δεν καταλήξαμε σε συμφωνία αλλά σημειώθηκε πρόοδος»
Ακολούθως, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είπε πως ήταν μια «πολύ παραγωγική συνάντηση» κατά την οποία σημειώθηκε «σημαντική πρόοδος». «Δεν υπάρχει συμφωνία μέχρι να υπάρξει συμφωνία», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος. Όπως είπε, αν και η συνάντηση ήταν «πολύ παραγωγική» και οι δύο ηγέτες συμφώνησαν σε «πολλά» σημεία, εξακολουθούν να υπάρχουν «μερικά μεγάλα ζητήματα» στα οποία παραμένουν διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών.
Ο Ρώσος πρόεδρος από την πλευρά του, μίλησε για «εποικοδομητικές» συνομιλίες βασισμένες στον «αμοιβαίο σεβασμό», αλλά δεν έκανε καμία παραχώρηση. Για την επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία, είπε, είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστούν οι «βασικές αιτίες» της και να αποκατασταθεί μια «δίκαιη ισορροπία ασφάλειας στην Ευρώπη και τον κόσμο». Εξέφρασε μάλιστα την ελπίδα ότι το Κίεβο και η Ευρώπη «δεν θα εμποδίσουν» τις ειρηνευτικές προσπάθειες.
«Υπάρχει ακόμη δρόμος» μέχρι την επίτευξη συμφωνίας, είπε ο Τραμπ, διευκρινίζοντας πως «συμφωνήσαμε σε πολλά σημεία» και υπάρχουν ακόμα λίγα στα οποία υπάρχουν διαφωνίες. «Δεν καταλήξαμε σε συμφωνία σήμερα», αλλά έχουμε πολλές πιθανότητες να το πετύχουμε, δήλωσε.
Προανήγγειλε ότι θα ενημερώσει τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και άλλους ηγέτες για την έκβαση των συνομιλιών και αποχαιρέτησε τον Πούτιν λέγοντας: «θα σας ξαναδώ σύντομα». «Την επόμενη φορά στη Μόσχα;», είπε στα αγγλικά ο ισχυρός άνδρας του Κρεμλίνου, με τον αμερικανό πρόεδρο να αφήνει ανοικτό ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Προς απογοήτευση των εκπροσώπων του Τύπου, οι δύο ηγέτες δεν δέχθηκαν ερωτήσεις από τους δημοσιογράφους.
Θερμή υποδοχή και καλό κλίμα
Πριν από την αναχώρησή του από την Αλάσκα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επισκέφθηκε νεκροταφείο και άφησε λουλούδια σε τάφους σοβιετικών πιλότων που βρήκαν τον θάνατο στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος προσέφερε στον Ρώσο ομόλογό του μια προσεκτικά σχεδιασμένη επιστροφή στη διπλωματική σκηνή, τριάμισι χρόνια μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η οποία πυροδότησε την πιο αιματηρή σύγκρουση στην Ευρώπη μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Φτάνοντας πρώτος στη βάση Έλμεντορφ-Ρίτσαρντσον στην Αλάσκα, ο Αμερικανός πρόεδρος υποδέχθηκε τον Ρώσο ομόλογό του με κόκκινο χαλί και καθώς τον πλησίαζε ο Πούτιν, ο Τραμπ τον χειροκρότησε.
Οι δύο ηγέτες έδωσαν τα χέρια και αντάλλαξαν αβρότητες, με τον Βλαντίμιρ Πούτιν να έχει ολιγόλεπτη συνομιλία με τον Ντόναλντ Τραμπ. Λίγο αργότερα, αντάλλαξαν μια δεύτερη χειραψία μπροστά σε ένα βάθρο που έγραφε «Αλάσκα 2025» προτού επιβιβαστούν αμφότεροι στο «Κτήνος», τη θωρακισμένη λιμουζίνα του προέδρου των ΗΠΑ, για να μεταφερθούν στον χώρο της συνάντησης.
Η συνάντηση δεν πραγματοποιήθηκε κατ’ ιδίαν, όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί, αλλά με δύο συμβούλους από κάθε πλευρά. Για τον Ντόναλντ Τραμπ, αυτοί ήταν ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο ειδικός του απεσταλμένος για τη Ρωσία Στιβ Γουίτκοφ.
Ο Πούτιν, στο πρώτο του ταξίδι στη Δύση μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022, συνοδευόταν από τον υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ και τον διπλωματικό του σύμβουλο Γιούρι Ουσακόφ.
Τρία ζητήματα
Ο Πούτιν έθιξε τρία πολύ σημαντικά ζητήματα:
- Πρώτον, δήλωσε δημόσια ότι οι Ρώσοι είναι πρόθυμοι να εργαστούν για τις εγγυήσεις ασφαλείας της Ουκρανίας – επιπλέον αυτών της Ρωσίας, φυσικά.
- Το δεύτερο αφορά την εμπορική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Πούτιν αναφέρθηκε στο διάστημα, την υψηλή τεχνολογία και την Αρκτική. Η Αρκτική είναι ένα σενάριο που και οι δύο δυνάμεις θεωρούν τεράστιου ενδιαφέροντος.
- Και το τρίτο, η ανάγκη αποφυγής μιας σύγκρουσης. Πρέπει να γίνουν τα πάντα, είπε ο Ρώσος πρόεδρος, για να μην φθάσουμε σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή σε περίπτωση διαφωνιών.
Οι Ρώσοι λένε ότι αυτό αποτελεί νύξη όχι μόνο για την Ουκρανία, αλλά και για τη Μέση Ανατολή και άλλα μέρη του κόσμου όπου θα μπορούσαν να προκύψουν αντιπαλότητες εταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών.
