Από την 1η Ιουλίου τίθεται σε ισχύ νέο τέλος για τις μικρές εισαγωγές εκτός ΕΕ, με στόχο τον περιορισμό του αθέμιτου ανταγωνισμού και την ενίσχυση των ελέγχων στα προϊόντα ηλεκτρονικού εμπορίου
Αλλάζει από σήμερα, 1η Ιουλίου, το καθεστώς των ηλεκτρονικών αγορών από πλατφόρμες όπως η SHEIN, η Temu και η AliExpress, καθώς τίθεται σε εφαρμογή ο νέος τελωνειακός δασμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βάζοντας τέλος στο προνομιακό καθεστώς που ίσχυε για τα μικρής αξίας δέματα από χώρες εκτός ΕΕ.
Η νέα ρύθμιση προβλέπει την επιβολή ενιαίου δασμού ύψους 3 ευρώ ανά κατηγορία προϊόντος, αντικαθιστώντας την απαλλαγή από τελωνειακούς δασμούς που ίσχυε για αποστολές αξίας έως 150 ευρώ.
Γιατί αλλάζει το καθεστώς
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι το προηγούμενο σύστημα δημιουργούσε σημαντικές στρεβλώσεις στην αγορά.
Κάθε χρόνο εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερα από δύο δισεκατομμύρια μικρά δέματα, τα περισσότερα με δηλωμένη αξία κάτω των 150 ευρώ. Σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, μεγάλο ποσοστό αυτών συνοδεύεται από εσφαλμένες δηλώσεις αξίας ή ελλιπή στοιχεία σχετικά με την ασφάλεια των προϊόντων.
Παράλληλα, οι μεγάλες ασιατικές πλατφόρμες απέστελλαν εκατομμύρια μεμονωμένες παραγγελίες απευθείας από την Κίνα στους Ευρωπαίους καταναλωτές, αποφεύγοντας την επιβολή εισαγωγικών δασμών. Η πρακτική αυτή, σύμφωνα με την Κομισιόν, δημιουργούσε αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων λιανικής.
Πώς επιβάλλεται ο νέος δασμός
Ο νέος δασμός των 3 ευρώ εφαρμόζεται ανά κατηγορία προϊόντος και όχι ανά παραγγελία.
Αυτό σημαίνει ότι μία αγορά που περιλαμβάνει διαφορετικά είδη ενδέχεται να επιβαρυνθεί με περισσότερες από μία χρεώσεις κατά την ολοκλήρωση της παραγγελίας.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την επιβολή πρόσθετου τέλους διαχείρισης ύψους 2 ευρώ αργότερα μέσα στο έτος, ενώ σχεδιάζεται και η ενίσχυση των ψηφιακών τελωνειακών ελέγχων, γεγονός που ενδέχεται να αυξήσει τον χρόνο παράδοσης των δεμάτων.
Αυστηρότερες υποχρεώσεις για τις πλατφόρμες
Στο νέο καθεστώς, οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες θα θεωρούνται πλέον οι ίδιες εισαγωγείς των προϊόντων («deemed importers»).
Αυτό σημαίνει ότι θα φέρουν τη νομική ευθύνη για τη συμμόρφωση των προϊόντων με τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας και θα αντιμετωπίζουν κυρώσεις σε περίπτωση παραβάσεων.
Τι σημαίνει για τους καταναλωτές
Η νέα ρύθμιση δεν βάζει τέλος στις ηλεκτρονικές αγορές ούτε στο μοντέλο του fast fashion.
Ωστόσο, σηματοδοτεί την αρχή μιας σταδιακής αυστηροποίησης των κανόνων για τις εισαγωγές μικρής αξίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει έως το 2028 να καταργήσει πλήρως την εξαίρεση για αποστολές έως 150 ευρώ, με στόχο τα εισαγόμενα προϊόντα χαμηλού κόστους να επιβαρύνονται πλέον με το πραγματικό κόστος εισαγωγής και τους αντίστοιχους τελωνειακούς ελέγχους.
Τα 10 σημεία που πρέπει να προσέξουν οι αγοραστές
Με την εγκύκλιο 2029/2026 της ΑΑΔΕ παρέχοντα διευκρινίσεις και αναλυτικές οδηγίες για την ομοιόμορφη εφαρμογή των ρυθμίσεων σχετικά με το νέο εισαγωγικό τέλος των 3 ευρώ στις ηλεκτρονικές αγορές έως 150 ευρώ από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με την εγκύκλιο εξειδικεύονται οι διαδικασίες και οι απαιτούμενες ενέργειες, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή τους τόσο από τους εμπλεκόμενους φορείς όσο και από τις τελωνειακές αρχές.
Από την 1η Ιουλίου 2028 θα εφαρμοστεί το κανονικό δασμολογικό καθεστώς, με τον εισαγωγικό δασμό να υπολογίζεται βάσει της δασμολογικής κατηγορίας κάθε προϊόντος, ανεξάρτητα από την αξία του ή τον τρόπο αγοράς και αποστολής. Mέχρι τότε όμως θα ισχύουν οι παρακάτω 10 οδηγίες:
•Η επιβάρυνση των 3 ευρώ υπολογίζεται ανά διαφορετικό είδος προϊόντος και όχι ανά δέμα.
•Αν ένα δέμα περιέχει ένα βιβλίο, ένα σημειωματάριο και ένα στυλό, πρόκειται για τρία διαφορετικά είδη. Στην περίπτωση αυτή επιβάλλεται τέλος 9 ευρώ συνολικά στο οποίο προστίθεται ο αναλογών ΦΠΑ και τυχόν λοιπές επιβαρύνσεις.
•Αν ένα δέμα περιλαμβάνει δύο πανομοιότυπα σημειωματάρια με τα ίδια χαρακτηριστικά, αυτά θεωρούνται ένα είδος και επιβάλλεται συνολικός δασμός 3 ευρώ.
•Ο ειδικός εισαγωγικός δασμός καταβάλλεται στις τελωνειακές αρχές από τον διασαφιστή της εισαγωγής, δηλαδή από την ηλεκτρονική πλατφόρμα, τον πωλητή, τη μεταφορική εταιρεία ή τους εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους τους, ανάλογα με το μοντέλο διαχείρισης της αποστολής.
•Σε περίπτωση απλής επιστροφής προϊόντος λόγω υπαναχώρησης ή αλλαγής γνώμης του καταναλωτή, το τέλος που καταβλήθηκε κατά την εισαγωγή δεν επιστρέφεται.
•Στις περιπτώσεις που προβλέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία, όπως όταν τα προϊόντα αποδειχθούν ελαττωματικά ή δεν ανταποκρίνονται στους όρους της σύμβασης, είναι δυνατή η επιστροφή του καταβληθέντος ποσού, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες τελωνειακές διαδικασίες.
•Η εφαρμογή του νέου τέλους δεν επηρεάζει τις ισχύουσες διαδικασίες απόδοσης του ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών.
•Ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται κατά την αγορά του προϊόντος μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, όταν χρησιμοποιείται το σύστημα Import One Stop Shop (IOSS).
•Το καθεστώς ΦΠΑ ισχύει κατά τον τελωνισμό του προϊόντος από τον καταναλωτή, όταν εφαρμόζονται οι Ειδικές Ρυθμίσεις (Special Arrangements).
•Οι νέες ρυθμίσεις δεν επηρεάζουν τις διαδικασίες αγοράς και αποστολής αγαθών που πραγματοποιούνται εντός της Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της Ε.Ε.
