Σχοινάς στους Δελφούς: Οι τρεις προτεραιότητες για την αγροτική πολιτική

Τις τρεις προτεραιότητες που έχει θέσει από την ανάληψη της υπουργική θητείας του στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ανέλυσε ο Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά τη διάρκεια συζήτησης που διοργανώθηκε στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ Δελφών 2026.

Όπως ανέφερε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων πρόκειται για την αποτελεσματική αναδιοργάνωση του συστήματος πληρωμών, τον σχεδιασμό της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2028-2034 και την αντιμετώπιση των επιζωοτιών στη χώρα μας.

Σχετικά με την αναδιοργάνωση του συστήματος πληρωμών σημείωσε ότι «θα πρέπει να ξεπεράσουμε τον ΟΠΕΚΕΠΕ και να περάσουμε στο νέο σύστημα πληρωμών μέσω της ΑΑΔΕ. Είναι μια δύσκολη μετάβαση που πρέπει να γίνει εν κινήσει», για να προσθέσει πως «έχουμε δεσμευθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι δεν θα αποκλίνουμε από τις δεσμεύσεις που έχουμε αναλάβει» και «αποτελεί δέσμευση της ελληνικής κυβέρνησης η ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας».

Για τη νέα ΚΑΠ τόνισε ότι ακόμη δεν έχει διαμορφωθεί το τελικό πλαίσιο, ωστόσο οι μέχρι τώρα προτάσεις «είναι προς τη σωστή κατεύθυνση γιατί μας επιτρέπουν να καλύψουμε όλο το εύρος των παραγωγών, μικρών, μεσαίων και μεγάλων».

Σε ό,τι έχει να κάνει με την αντιμετώπιση των επιζωοτιών, ο κ. Σχοινάς επεσήμανε πως ο αφθώδης πυρετός είναι ό,τι ήταν ο «covid επί 10», υπογραμμίζοντας πως «αν δεν ελεγχθεί μπορεί να καταστρέψει την κτηνοτροφία της χώρας».

Ανέφερε ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν αποκλείει τον εμβολιασμό των ζώων για τον αφθώδη πυρετό, σημειώνοντας, όμως, πως «δεν είμαστε ακόμη στη φάση που επιδημιολογικά ο εμβολιασμός θα ήταν η λύση». Ξεκαθάρισε ότι το εμβόλιο δεν αντικαθιστά την απώλεια των ζώων και τόνισε πως το ΥΠΑΑΤ βρίσκεται σε καθημερινή επαφή με τους κτηνιάτρους και «θα κάνουμε ό,τι επιβάλει η επιστημονική κοινότητα». Επιπλέον, δεσμεύθηκε για την απελευθέρωση των αποστολών ώριμων τυριών από τη Λέσβο, εφόσον γίνουν οι απαραίτητοι έλεγχοι από τους κτηνιάτρους.

Μιλώντας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης δήλωσε ότι η μετάβαση εν κινήσει είναι μία δύσκολη κατάσταση και όποιος λέει το αντίθετο «δεν έχει εικόνα της κατάστασης», υποστηρίζοντας πως το σύνολο των δεσμεύσεων της χώρας προς την ΕΕ υλοποιούνται μαζί με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, και τον διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργο Πιτσιλή.

Για τη συμφωνία με τις χώρες της Mercosur είπε ότι τα ελληνικά προϊόντα είναι ποιοτικά «και δεν έχουν να φοβηθούν τίποτα. Αντιθέτως, θα μεγαλώσουν την αγορά τους».

Ο κ. Σχοινάς τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι η ελληνική γεωργία μπορεί να διορθώσει τις ελλείψεις και τις παθογένειές της, αρκεί να ξεφύγει από το στενό πλαίσιο μίας πολιτικής που στηρίζεται αποκλειστικά στις πληρωμές. Το ζητούμενο, όπως είπε, είναι να διασφαλιστεί ότι το μέλλον του κλάδου δεν θα περιορίζεται σε ενισχύσεις, αλλά θα πυροδοτεί ένα σύγχρονο μοντέλο αγροτικής ανάπτυξης, αντίστοιχο με εκείνα που ήδη εφαρμόζονται σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία.

Σύμφωνα με τον ίδιο, σε αυτό το νέο αυτό, δύο βασικοί στόχοι καλούνται να συνυπάρξουν: Η ανταγωνιστικότητα και η συνοχή. Αν και συχνά παρουσιάζονται ως αντικρουόμενες έννοιες, η πραγματικότητα δείχνει ότι μπορούν να επιτευχθούν ταυτόχρονα. Η ενίσχυση της παραγωγικότητας δεν σημαίνει απαραίτητα κοινωνικές ανισότητες, ούτε η διασφάλιση εισοδήματος συνεπάγεται υστέρηση στην ανταγωνιστικότητα.

Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού σχεδιασμού της ΕΕ, όπως τόνισε ο υπουργός, ο οποίος πρόσθεσε ότι για πρώτη φορά η γεωργία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο «Σχέδιο Εταιρικής Σχέσης», που συνδέει πόρους από διαφορετικά ταμεία συνοχής, περιφερειακής ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας.

Την ενίσχυση της χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής γεωργίας και της αγροδιατροφικής αλυσίδας ανέδειξε, από την πλευρά της, η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), Gelsomina Vigliotti, επισημαίνοντας τον κρίσιμο ρόλο του χρηματοπιστωτικού τομέα στη στήριξη του πρωτογενούς τομέα.

Όπως υπογράμμισε, η γεωργία και η βιοοικονομία αποτελούν πλέον μία από τις βασικές προτεραιότητες της ΕΤΕπ, με τη χρηματοδότηση να φτάνει τα 8 δισ. ευρώ το 2025 για ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων. Το μεγαλύτερο μέρος των πόρων κατευθύνεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αξιοποιώντας συνδυαστικά ευρωπαϊκά και εθνικά κεφάλαια, με στόχο τη βελτίωση των όρων δανεισμού για τους παραγωγούς.

Κεντρικό ζήτημα, σύμφωνα με την ίδια, παραμένει το χρηματοδοτικό κενό, το οποίο διαφοροποιείται ανάλογα με το προφίλ των δικαιούχων, από μικρούς παραγωγούς έως καινοτόμες νεοφυείς επιχειρήσεις. Για αυτόν τον λόγο, όπως είπε, απαιτείται ανάπτυξη εξειδικευμένων χρηματοδοτικών εργαλείων που να καλύπτουν όλο το φάσμα της αγροτικής δραστηριότητας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους νέους αγρότες και στις γυναίκες, καθώς η υψηλή μέση ηλικία στον κλάδο καθιστά επιτακτική την ανάγκη ανανέωσης. Ωστόσο, βασικό εμπόδιο αποτελεί η έλλειψη εγγυήσεων, γεγονός που περιορίζει την πρόσβαση σε δανεισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, όπως ανέφερε η κ. Vigliotti, η ΕΤΕπ προωθεί μηχανισμούς εγγυήσεων και συνεργασίες με εθνικές τράπεζες, ώστε να εξασφαλίζονται χαμηλότερα επιτόκια και μεγαλύτερες περίοδοι αποπληρωμής.

Παράλληλα, εξετάζονται λύσεις για την ενίσχυση της ασφάλισης απέναντι σε φυσικές καταστροφές, με στόχο τη δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού συστήματος διαχείρισης κινδύνου για τους παραγωγούς.

Σύμφωνα με την ίδια, σημαντικός είναι και ο ρόλος της καινοτομίας, με επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη, αλλά και στήριξη νεοφυών επιχειρήσεων μέσω εξειδικευμένων χρηματοδοτικών εργαλείων. Ενδεικτικά, έργα εκατοντάδων εκατομμυρίων κατευθύνονται σε αγροτική έρευνα, απαιτώντας σημαντικούς πόρους και μακροπρόθεσμη στήριξη.

Τέλος, υπογράμμισε τη σημασία της ενημέρωσης και της τεχνικής υποστήριξης των αγροτών, καθώς και του ψηφιακού μετασχηματισμού, ώστε να αξιοποιηθούν αποτελεσματικά τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία. Όπως τόνισε, η πρόκληση είναι σύνθετη, αλλά η καλύτερη αξιοποίηση των περιορισμένων πόρων αποτελεί το «κλειδί» για τη βιώσιμη ανάπτυξη του αγροτικού τομέα.

Σημειώνεται ότι μετά τη λήξη της ενότητας υπεγράφη μία δανειακή σύμβαση, μεταξύ της Εθνικής Τράπεζας και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ύψους 100 εκατ. ευρώ, που θα κατευθυνθεί προς τον αγροτικό τομέα της Ελλάδας.