Σαρωτικές αλλαγές στις Ένοπλες Δυνάμεις με νέο βαθμολόγιο, αποσύνδεση μισθού από τον βαθμό, αυξήσεις έως 52,3 τοις εκατό, νέο μοντέλο θητείας και ρυθμίσεις για υπαξιωματικούς και εφεδρεία.
Το Πεντάγωνο επεξεργάζεται ένα εκτεταμένο πακέτο αλλαγών για τη συνολική αναδιάρθρωση των Ενόπλων Δυνάμεων, ογδόντα χρόνια μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σύμφωνα με πληροφορίες, στην τελική μορφή του νομοσχεδίου που οδεύει προς ψήφιση στην Ολομέλεια εξετάζεται ρύθμιση που θα μετριάζει την αναδρομική εφαρμογή του νέου βαθμολογίου για τα εν ενεργεία στελέχη που επηρεάζονται από τις αλλαγές. Το νέο σύστημα θέτει σαφή όρια στην εξέλιξη των αξιωματικών μέσω οργανικών θέσεων και ανανεωμένου πλαισίου αξιολόγησης, με στόχο την αναστροφή της σημερινής στρεβλής πυραμίδας, όπου οι ανώτεροι αξιωματικοί υπερτερούν αριθμητικά. Ενδεικτικό είναι ότι μέχρι σήμερα το 97,83 τοις εκατό των στελεχών αξιολογούνταν με την ανώτατη βαθμολογία.
Στο μισθολογικό πεδίο, ο μισθός αποσυνδέεται από τον βαθμό και προβλέπονται μεσοσταθμικές αυξήσεις που προκύπτουν από εξοικονομήσεις του υπουργείου. Στο πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνονται αναδρομικά από την 1η Οκτωβρίου 2025 για όλους τους ένστολους. Οι αυξήσεις ξεκινούν από 13 τοις εκατό και φτάνουν έως 52,3 τοις εκατό σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως ανώτατος αξιωματικός βαθμού αντιπλοιάρχου που διοικεί φρεγάτα.
Στην εκπαίδευση, ιδρύεται Διοίκηση Ακαδημαϊκής Εκπαίδευσης υπό την οποία εντάσσονται όλες οι στρατιωτικές σχολές, με σκοπό τον ενιαίο συντονισμό ακαδημαϊκών, ερευνητικών και οικονομικών ζητημάτων. Τα προγράμματα σπουδών των ΑΣΕΙ αναμορφώνονται πλήρως, με νέες κατευθύνσεις ειδίκευσης, πενταετείς κύκλους και πτυχία με σαφές επιστημονικό αντικείμενο, ενώ για πρώτη φορά ανωτατοποιούνται οι σχολές υπαξιωματικών. Ριζική τομή αποτελεί και το νέο μοντέλο θητείας. Όλοι οι στρατεύσιμοι θα κατατάσσονται στον Στρατό Ξηράς και στη συνέχεια συγκεκριμένες ειδικότητες θα μετατάσσονται στο Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία. Η βασική εκπαίδευση διαρκεί δέκα εβδομάδες και περιλαμβάνει εξομοιωτές βολών, χειρισμό drones και οριζόντιες δεξιότητες, ενώ ακολουθούν τέσσερις εβδομάδες ειδικής εκπαίδευσης και δώδεκα εβδομάδες επιχειρησιακής εκπαίδευσης σε μονάδες υψηλής ετοιμότητας.
Θεσπίζεται για πρώτη φορά η εθελοντική στράτευση διακοσίων γυναικών ηλικίας δεκαοκτώ έως είκοσι έξι ετών για δωδεκάμηνη θητεία από το 2026, με δυνατότητα επιλογής τους ως δοκίμων εφέδρων αξιωματικών και καθορισμό μηνιαίας αποζημίωσης. Στην εφεδρεία προβλέπεται αύξηση του ορίου ηλικίας έως το εξηκοστό έτος, ενοποίηση με την εθνοφυλακή και σύσταση Μοίρας Εφέδρων Καταδρομών σε Ρεντίνα και Ασπρόπυργο, συνοδευόμενη από παροχές και κίνητρα.
Μετά τις αντιδράσεις, πηγές του Πενταγώνου επιμένουν ότι το νέο πλαίσιο δεν κλείνει τον δρόμο εξέλιξης των υπαξιωματικών. Αντίθετα, εισάγει δύο διακριτές διαδρομές με αντικειμενικά κριτήρια διεθνών προτύπων, ώστε να προάγονται οι κατάλληλοι και όχι όλοι ανεξαιρέτως. Η μία διαδρομή αφορά εισαγωγή στα ΑΣΕΙ μέσω κατατακτηρίων στο δεύτερο έτος, έως ποσοστό δώδεκα τοις εκατό κατ’ έτος. Η δεύτερη αφορά μετάταξη υπαξιωματικών αποφοίτων ΑΣΣΥ με πτυχίο ΑΕΙ σε αξιωματικούς μετά το δέκατο τέταρτο έτος υπηρεσίας, σε προκηρυσσόμενες θέσεις με καταληκτικό βαθμό ταγματάρχη. Παράλληλα προβλέπεται αναβάθμιση ακαδημαϊκών σπουδών, σαφής συσχέτιση ειδίκευσης και καθηκόντων, αυτοτελής ιεραρχική εξέλιξη, συμμετοχή στα συμβούλια μεταθέσεων, ενίσχυση ρόλου στη διοίκηση και μισθολογικές βελτιώσεις με επιδόματα διοίκησης και θέσης ευθύνης.
Στον πυρήνα του νομοσχεδίου βρίσκονται αυξήσεις 13 έως 24 τοις εκατό για την πλειονότητα των στελεχών και ενίσχυση των επιδομάτων. Άγαμος ανθυπολοχαγός σε παραμεθόριο θα φτάσει τα 1.576 ευρώ μηνιαίως, αύξηση 31,7 τοις εκατό, ενώ κυβερνήτης φρεγάτας θα αμείβεται με 2.913 ευρώ, αύξηση 52,3 τοις εκατό, την ώρα που το Πολεμικό Ναυτικό αποκτά νέες κύριες μονάδες για πρώτη φορά μετά από 27 χρόνια.
Οι συνδικαλιστικές ενώσεις εγείρουν ζήτημα προσωπικής διαφοράς, επικαλούμενες το άρθρο 85 του πολυνομοσχεδίου και παραδείγματα μικρών μειώσεων. Το υπουργείο απαντά ότι η σχετική αναφορά αποτελεί τυπική διάταξη κάθε νέου μισθολογίου και δεν έχει εφαρμογή στις Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς δεν υφίσταται προσωπική διαφορά, κάτι που, όπως σημειώνεται, αποτυπώθηκε και στα φύλλα μισθοδοσίας Φεβρουαρίου. Διαβεβαιώνει επίσης ότι δεν υπάρχουν κρυφές μελλοντικές μειώσεις και ότι οι αποδοχές θα ακολουθήσουν αυξητική πορεία.
Οι αντιδράσεις πάντως συνεχίζονται. Εκτός από την αντιπολίτευση, παρεμβαίνουν και πρώην αρχηγοί. Ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΣ Κωνσταντίνος Ζιαζιάς τονίζει ότι οι υπαξιωματικοί αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της καθημερινής διοίκησης και ότι η ισχύς των Ενόπλων Δυνάμεων μετριέται και στη δικαιοσύνη της ανέλιξης και στο ηθικό του προσωπικού, προειδοποιώντας για θεσμική υπονόμευση.
Στο ίδιο κλίμα προστέθηκαν οι παρατηρήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη για τον νέο χάρτη μετάβασης, με έμφαση στη στρατολογία. Επισημαίνεται ότι η συλλογική επιβολή πιο επαχθών διαδικασιών σε ψυχικά πάσχοντες χωρίς εξατομικευμένη κρίση είναι ασύμβατη με τις σχετικές συμβάσεις. Ενστάσεις διατυπώνονται και για την πλήρη απαγόρευση διόρθωσης έτους γέννησης σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού, που κρίνεται δυσανάλογη.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να ψηφιστεί στις 8 Ιανουαρίου, με εν ενεργεία και απόστρατους να προσανατολίζονται σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από τη Βουλή. Από την πλευρά του, το υπουργείο δηλώνει ότι λαμβάνει υπόψη τα σχόλια της διαβούλευσης και τις επώνυμες αντιρρήσεις, παραπέμποντας στη θέση του αρμόδιου υπουργού ότι κανένα νομοθέτημα δεν είναι αμετάβλητο.
