«Όσο κι αν ο σύγχρονος κόσμος αποφεύγει να αντλήσει κάποιο ανθρωπολογικό νόημα από τα Χριστούγεννα, που για τις χριστιανικές κοινωνίες είναι ένα μήνυμα αγάπης, τόσο αυτό το μήνυμα θα ηχεί πιο δυνατά ως αναγκαιότητα και ως έλλειμμα στις ψυχές των ανθρώπων», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Χριστιανικής Γραμματείας, Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ, Χρήστος Αραμπατζής.
Επιπρόσθετα, μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι «Τα Χριστούγεννα, ως εορτή, έρχονται να υπενθυμίσουν ένα κεφαλαιώδους σημασίας γεγονός για την ανθρωπότητα. Στην ιστορία των πολιτισμών δεν υπήρξε ποτέ, έξω από το Ευαγγέλιο, η περιγραφή της εισόδου της του Θεού ως «σαρκωμένης αγάπης» στην Ιστορία. Μιας αγάπης, όμως, όχι αυτοαναφορικής και άρα φυλακισμένης, αλλά μιας αγάπης που αγκαλιάζει τα πάντα και εκδηλώνεται ως «έσχατη ταπείνωση», ως κάθοδος της άχρονης και άπειρης θείας υπόστασης του Λόγου μέσα στην ευτέλεια της ανθρώπινης ιστορικής πραγματικότητας».
Αναλυτικά, η οπτική του κυρίου Χρήστου Αραμπατζή επί του θέματος της Γέννησης του Χριστού και της συνειδητοποίησης της ανθρώπινης πραγματικότητας:
Οι ημέρες των Χριστουγέννων δίνουν πάντα μια αφορμή για να αναψηλαφήσουμε τον «έσω άνθρωπο» και να αναρωτηθούμε για το νόημα της ανθρώπινης ζωής και της συνύπαρξής μας με τους άλλους. Όσο κι αν ο σύγχρονος κόσμος αποφεύγει να αντλήσει κάποιο ανθρωπολογικό νόημα από τα Χριστούγεννα, που για τις χριστιανικές κοινωνίες είναι ένα μήνυμα αγάπης, τόσο αυτό το μήνυμα θα ηχεί πιο δυνατά ως αναγκαιότητα και ως έλλειμμα στις ψυχές των ανθρώπων.
Η καθημερινότητά μας, η οποία καθίσταται ολοένα και πιο πολύπλοκη λόγω των επεκτεινόμενων δυνατοτήτων επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης, απαιτεί από όλο και περισσότερους ανθρώπους τη συνειδητοποίηση και την αντιμετώπιση όχι μόνον των δικών τους αντιφάσεων, αλλά και αυτών του περιβάλλοντός τους. Οι συλλογικές καταστροφές είναι πάντα το άθροισμα άλυτων επιμέρους προβλημάτων των εσωτερικών αντιφάσεων και αγκυλώσεων του ανικανοποίητου του ανθρώπου, που όσο μεγαλώνει τόσο πιο αυτοκαταστροφικό γίνεται.
Ένα ανικανοποίητο που επιτείνεται καθώς αυτό που επιζητεί εκ της φύσεώς του ο άνθρωπος είναι η «έκφραση και η απόλαυση της αγάπης». Ο άνθρωπος έχει προικιστεί με την ικανότητα να αισθάνεται και να εκπέμπει την αγάπη, ως χαρακτηριστικό της ύπαρξής του, ως το μεγάλο και ανεξήγητο μυστήριο της φύσης του και της ιστορικής του δράσης.
Τα Χριστούγεννα, ως εορτή, έρχονται να υπενθυμίσουν ένα κεφαλαιώδους σημασίας γεγονός για την ανθρωπότητα. Στην ιστορία των πολιτισμών δεν υπήρξε ποτέ, έξω από το Ευαγγέλιο, η περιγραφή της εισόδου της του Θεού ως «σαρκωμένης αγάπης» στην Ιστορία. Μιας αγάπης, όμως, όχι αυτοαναφορικής και άρα φυλακισμένης, αλλά μιας αγάπης που αγκαλιάζει τα πάντα και εκδηλώνεται ως «έσχατη ταπείνωση», ως κάθοδος της άχρονης και άπειρης θείας υπόστασης του Λόγου μέσα στην ευτέλεια της ανθρώπινης ιστορικής πραγματικότητας.
Μόνο μέσα στο Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού κηρύττεται αυτή η αδιαφιλονίκητη αλήθεια της ενανθρώπισης του ίδιου του Θεού, ως έκφραση της απόλυτης αγάπης προς τον άνθρωπο, ώστε αυτός να λυτρωθεί από τα δεσμά του φόβου του θανάτου, μιμούμενος αυτή την αγάπη, αρνούμενος όσα τον καθηλώνουν στην αυτάρεσκη αυτοαναφορικότητα. Όσο αντιφατικό κι αν ακούγεται, ο θάνατος ως το έσχατο όριο της ανθρώπινης συνειδητότητας βρίσκει την αναίρεσή του μόνο στην ελπίδα της αγαπητικής σχέσης που θεμελιώνεται στον ίδιο τον Χριστό και εκδηλώνεται ως «φυσική» συνέπεια στον συνάνθρωπο. Η νοηματοδότηση αυτής της σχέσης θεμελιώνεται στο γεγονός της Γέννησης του Χριστού, της εισόδου του Θεού μέσα στην ιστορία και στη δυνατότητα που προσφέρει στον άνθρωπο να εκφράσει την αγάπη ως γνώρισμα και θεμέλιο της ύπαρξής του.
Πολύ εύστοχα ένας από τους μεγάλους αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο Μάξιμος Ομολογητής (7ος αι.) χαρακτήρισε τη Γέννηση του Χριστού ως το προαιώνιο μυστήριο της δημιουργίας του ανθρώπου.
Οι άνθρωποι έλαβαν διά της δημιουργίας το «απλώς είναι». Αλλά το δέχθηκαν εν όψει του τελικού αιτίου προς το «ευ είναι», το οποίο θα πραγματοποιηθεί διά της ενσάρκωσης. Το «απλώς είναι» παραμένει κάτι ατελές, δεν είναι παρά μια σκιά σε σύγκριση με το «ευ είναι» που μονίμως αναζητά ο άνθρωπος και του προσφέρεται μέσα από τη Γέννηση του Χριστού. Μέσα σε αυτό το γεγονός ο άνθρωπος παραδίδεται στο απόλυτο μυστήριο που ονομάζουμε Θεό, ανανεώνεται και ανακαινίζεται ικανοποιώντας τη λαχτάρα του να γευτεί τη μακαριότητα και την ευδαιμονία.
ο Χριστός γεννήθηκε την 25η Δεκεμβρίου
Η πιό γνωστή φημη είναι ότι αντικατέστησε την ήδη πρϋπάρχουσα εορτή του Ήλιου, την οποία γιόρταζαν αυτή την ημέρα οι ειδωλολάτρες.
Μάλλον το αντίθετο έγινε και θα το δούμε. Είναι αλήθεια ότι τα πρώτα χρόνια του Χριστιανισμού η Γέννηση του Χριστού γιορταζόταν μαζί με τα Θεοφάνια, γνώριζαν όμως ότι η 25 Δεκ ήταν αυτή η Ημέρα.
Ο Άγιος Ιπόλλυτος Ρώμης (170-235 μΧ) την αναφέρει ως ”προ οκτώ καλάνδων Ιανουαρίων” δηλαδή οκτώ μέρες πριν την αρχή του Ιανουαρίου.
Η πρώτη επίσημη ιστορική μαρτυρία της ξεχωριστής Εορτής των Χριστουγέννων την 25 Δεκ είναι το 336 μΧ. ενώ μέχρι το 354 μΧ δεν υπάρχει καμιά αναφορά σε Ρωμαϊκή εορτή του Ήλιου, ούτε καν στο Feriale Duranum, ένα ρωμαϊκό στρατιωτικό ημερολόγιο από την Dura Europos, το οποίο χρονολογείται στο 227 μ.Χ.
Οι παλαιότερες ρωμαϊκές εορτές προς τιμή του ήλιου, δηλαδή η 8 και 9 Αυγούστου, ίσως και η 28 Αυγούστου, μαρτυρούνται από επιγραφικό υλικό το οποίο είναι προγενέστερο του πρώτου μισού του Α’ αι. μ.Χ. και δεν έχουν καμιά αστρολογική συσχέτιση με ισημερίες ή ηλιοστάσια.
Ο Ιουλιανός ο Παραβάτης το 354 μ.Χ. καθιέρωσε να εορτάζεται η Εορτή του Ηλίου την ίδια ημέρα με τα Χριστούγεννα.
Δεν ήταν τυχαία η ημερομηνία της 25 Δεκεμβρίου, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναφέρει ότι βασιζόταν σε λεπτομερή μελέτη των Γραφών η οποία και έδειχνε την παραπάνω ημερομηνία.
Αυτή η μελέτη λοιπόν είχε αφετηρία τον Ιωάννη τον Πρόδρομο ο οποίος ήταν έξι μήνες μεγαλύτερος από τον Χριστό. Αυτό το γνωρίζουμε από τα λόγια του Αρχαγγέλου Γαβριήλ στην Παρθένο Μαρία την ημέρα του Ευαγγελισμού “και ιδού Ελισάβετ η συγγενής σου και αυτή συνέλαβε υιόν εις το γήρας αυτής και αυτός είναι μήνας έκτος εις αυτή την καλουμένη στείρα”.
Βρήκαν λοιπόν την Γέννηση του Ιωάννου Προδρόμου με τον παρακάτω τρόπο. Ο πατέρας του Ιωάννου Προδρόμου, μας λέει στο Κατά Λουκάν Ευαγγέλιο ότι ήταν ο Ιερεύς Ζαχαρίας
Μετά την Βαβυλώνια Αιχμαλωσία και το κτίσιμο του Δεύτερου Ναού το
Υπολογίζοντας λοιπόν την αρχή του Εβραϊκού Θρησκευτικού – Σεληνιακού έτους με τον μήνα Νισάν(μέσα Μαρτίου) και μετρώντας 12 Δεκαπενθήμερα φτάνουμε μέσα Σεπτεμβρίου. Λαβαίνοντας υπόψη και αυτό που λέει ο Λουκάς ότι η άτεκνη Ελισάβετ συνέλαβε τον Ιωάννη λίγες μέρες μετά το τέλος της εφημερίας του Ζαχαρία κατά την οποία έζησε το μεγάλο θαύμα της όρασης του Αρχαγγέλου Γαβριήλ και την επαγγελία για τον γιό που θα γεννήσει, η Εκκλησία πολύ καλά μελετημένα όρισε και εορτάζει την 23 Σεπτεμβρίου ως ημέρα που συνελήφθη ο Πρόδρομος.
Από εκεί και πέρα τα πράγματα είναι απλά.
Έξι μήνες μετά γίνεται ο Ευαγγελισμός από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ στην Θεοτόκο όπου όπως προαναφέραμε της απεκάλυψε ότι η στείρα συγγενής της Ελισάβετ είναι έξι μηνών έγκυος. Ευαγγελισμός λοιπόν στις 25 Μαρτίου και Γέννηση στις 25 Δεκεμβρίου, εννέα μήνες.
Ο Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος αναφέρει επίσης ότι σε Κώδικα της Ρώμης βρέθηκε η ημερομηνία Απογραφής του Καίσαρος Αυγούστου, η οποία συμφωνεί με την 25 Δεκεμβρίου.
«Ὅθεν δῆλον, ὅτι κατά τήν πρώτην ἀπογραφήν ἐτέχθη. Καί τοῖς ἀρχαίοις τοῖς δημοσίᾳ κειμένοις κώδιξιν ἐπί τῆς Ῥώμης ἔξεστιν ἐντυχόντα καί τόν καιρόν τῆς ἀπογραφῆς μαθόντα, ἀκριβῶς εἰδέναι τόν βουλόμενον. Τί οὖν πρός ἡμᾶς, φησί, τοῦτο τούς οὐκ ὄντας ἐκεῖ οὔτε παραγενομένους; Ἀλλ’ ἄκουε, καί μή ἀπίστει, ὅτι παρά τῶν ἀκριβῶς ταῦτα εἰδότων, καί τήν πόλιν ἐκεῖνην οἰκούντων παρειλήφαμεν τήν ἡμέραν”.
Όσο για την άλλη δικαιολογία τους ότι δεν είναι δυνατόν να γεννήθηκε στην καρδιά του χειμώνα αφού υπήρχαν βοσκοί οι οποίοι βοσκούσαν τα ζώα τη νύχτα (κάτι που γίνεται μόνο τους θερμούς μήνες), θα ήθελα να πω ότι πουθενά δεν λέει το Ευαγγέλιο ότι οι ποιμένες ήταν εκεί γιατί βοσκούσαν αυτή την Άγια Νύχτα τα ζώα τους.
“Και ποιμένες ήσαν εν τη χώρα τη αυτή, αγραυλούντες και φυλάσσοντες φυλακάς της νυκτός επί την ποίμνην αυτών”.
Αγραυλέω-Αγραυλώ (Συνηρημένο από Αγρός + Αυλίζομαι) = Κατοικώ, διαμένω στους αγρούς. Η Βηθλεέμ ήταν τόπος πολλών κοπαδιών αμνοεριφίων.Οι Άραβες την ονόμαζαν Μπέϊτ-ουλ-λαμ (Οίκος Κρέατος), ενώ οι Εβραίοι Beit Lehem (Οίκος Άρτου).
Ήταν δηλαδή τόπος πλούσιος σε κρέας και σε σιτηρά.
Τελική σημασία δεν έχει το Πότε γεννήθηκε ο Χριστός, αλλά το ότι ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ. Ο Θεός Σαρκώθηκε για εμάς.