Έρευνα για ΜΜΕ και Κάλυψη της επιδημίας: Αυτά είναι τα αποτελέσματα

6

Η συγκεκριμένη έρευνα πραγματοποιήθηκε με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή Γιώργο Πλειό και υπό την εποπτεία και στατιστική ανάλυση του Σταμάτη Πουλακιδάκου στο ενημερωτικό περιεχόμενο έξι τηλεοπτικών σταθμών (ΑΝΤ1, Alpha, ΣΚΑΪ, Mega, Star).

Επίσης έλαβε υπόψη δημοσιεύματα έξι ενημερωτικών ιστοσελίδων (protothema.gr, iefimerida.gr, news247.gr, newsit.gr, in.gr και lifo.gr) με διάστημα αναφοράς την περίοδο 1η Φεβρουαρίου έως 30 Απριλίου 2020.

Τα πέντε βασικά συμπεράσματα που ανέδειξε είναι:
Σχετικά χαμηλή η αναφορά στους τρόπους μετάδοσης του ιού.
Πολύ μικρή κάλυψη στα μέτρα προστασίας από τον κορονοϊό, με εξαίρεση εκείνα τα μέτρα και τις πρακτικές αντιμετώπισης που προέρχονται από τις κρατικές υπηρεσίες και περιέχουν αναγκαστικότητα.
Πολύ μικρή αναφορά στις επιπτώσεις της πανδημίας στην οικονομία της χώρας, ενώ κάπως μεγαλύτερη είναι η αναφορά στις επιπτώσεις της πανδημίας στην κοινωνική ζωή των πολιτών.
Οι περισσότερες ειδήσεις ασχολήθηκαν με την ανθρώπινη, καθημερινή διάσταση της πανδημίας, που όμως δεν συνοδεύτηκε από την αναγκαία για την ενημέρωση των πολιτών τεκμηριωμένη πληροφόρηση.
Η εμπορευματική λογική (λογική της «αρέσκειας από το κοινό») στάθηκε η σημαντική κατευθυντήρια γραμμή στην κάλυψη της πανδημίας όπως προκύπτει από τις πέντε πρώτες ειδήσεις των τηλεοπτικών σταθμών και των ιστοτόπων που ερευνήθηκαν.
Διαπιστώθηκε επίσης ότι η κάλυψη της πανδημίας είναι υψηλή, όπως αναμενόταν, και ότι η αναφορά στον αριθμό των κρουσμάτων και των νεκρών στην Ελλάδα είναι μέτρια, ενώ είναι εξαιρετικά χαμηλή για τις άλλες χώρες.

Προσωπικές ιστορίες σε βάρος της πληροφόρησης

Όπως αναδεικνύει η έρευνα, σχεδόν οι μισές ειδήσεις που ερευνήθηκαν (48,9%) δίνουν την ανθρώπινη, προσωπική, καθημερινή διάσταση του ζητήματος («ανθρώπινο ενδιαφέρον») και όχι τη μεγάλη εικόνα και τη λογική που το διέπει, με στοιχεία και αριθμούς.

Οι ειδήσεις υιοθέτησαν μια προσέγγιση συμβατή με την επιδίωξη απόσπασης της μέγιστης τηλεθέασης και όχι τόσο απόσπασης της μέγιστης πληρότητας σε ό,τι αφορά την πληροφόρηση του κοινού επί του ζητήματος. Έτσι, προκρίνονται εξατομικευμένες, προσωπικές ιστορίες με συναισθηματική παρουσίαση, π.χ., του πρώτου θύματος καθηγητή από την Αμαλιάδα που είχε επισκεφθεί τους Αγίους Τόπους, μαρτυρίες ασθενών που ξεπέρασαν τη νόσο, μαρτυρίες συγγενών θυμάτων, πολίτες που αποκλείστηκαν σε αεροδρόμια του εξωτερικού, φοιτητές που αναβάλλουν σπουδές, ήρωες γιατροί και νοσοκόμες στην Ιταλία και Ισπανία κ.λπ.

Η απόδοση ευθύνης στα άτομα για την προστασία και την αντιμετώπιση της πανδημίας (18,6% των αναφορών) είναι ο δεύτερος τρόπος πλαισίωσης / νοηματοδότησης της ειδησεογραφίας, με την υιοθέτηση της κυβερνητικής γραμμής, κυρίως μέσω της προβολής των καθημερινών αναφορών του Ν. Χαρδαλιά και της Υπηρεσίας Πολιτικής Προστασίας. Η τήρηση της απαγόρευσης των μετακινήσεων, ιδίως η απαγόρευση μετακινήσεων την περίοδο του Πάσχα, ήταν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των ΜΜΕ.